Avansert søk

70 treff

Nynorskordboka 70 oppslagsord

alsutval

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

utval som vurderer spørsmål som gjeld al av husdyr

eliksir

substantiv hankjønn

Opphav

frå mellomalderlatin ‘avkok, medisin’; opphavleg av arabisk al-iksir ‘pulveret’

Tyding og bruk

  1. om eldre forhold: legemiddel av ymse slag, av planter eller blanding av tinkturar og sirupar
    Døme
    • ein sjølvkomponert eliksir
  2. Døme
    • ein magisk eliksir

elde 3

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt eldi; av ale (2

Tyding og bruk

  1. avkom, ungar, yngel
  2. Døme
    • vere av dårleg elde

autoral

adjektiv

Uttale

æutoraˊl

Opphav

av latin autor ‘opphavsmann’; jamfør -al (5

Tyding og bruk

i litteraturvitskap: prega av forfattaren;
til skilnad frå personal
Døme
  • ein autoral forteljar

hasard

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk, frå spansk azar ‘uheldig terningkast’; av arabisk al-zahr ‘terning(spel)'

Tyding og bruk

  1. spel der slump og ikkje dugleik avgjer utfallet;
    Døme
    • spele hasard
  2. i overført tyding: vågespel, slumpehøve
    Døme
    • planen var rein hasard

mokka

substantiv hankjønn

Opphav

etter namnet på byen Mokka (al-Mukha) i Jemen

Tyding og bruk

  1. arabisk kaffisort;
    fin, sterk kaffi
  2. kaffidrikk med espresso, varm mjølk og sjokolade

allmektig

adjektiv

Uttale

alˊlmektig eller  almekˊtig

Opphav

frå tysk; av allmakt

Tyding og bruk

som har all makt
Døme
  • den allmektige Gud

alen 2

adjektiv

Opphav

av al (1

Tyding og bruk

alveda, malmen
Døme
  • ein alen stokk

al fresco

adverb

Uttale

al fresˊko

Opphav

italiensk ‘på det friske’; smh med freske

Tyding og bruk

om veggmålarstykke: på våt mur; motsett al secco
Døme
  • måle al fresco

alkymi

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom mellomalderlatin, frå arabisk al-kimiya av bunden artikkel al- og gresk khemeia, khemia; same opphav som kjemi

Tyding og bruk