Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
1408 results

Nynorsk dictionary 1408 entries

under 1

noun neuter

Pronunciation

un´der

Etymology

norrønt undr

Senses and Example Sentences

overnaturleg hending eller gjerning med lykkeleg utfall;
Example
  • bli frisk ved eit under;
  • berre eit under kan redde laget frå nedrykk;
  • det var eit under at vi berga oss

Set phrases

  • opp i under over
    svært forundra over (noko)
    • vere opp i under over utfallet
Article page

under 2

preposition

Etymology

norrønt undir, opphavleg komparativ av norrønt und ‘under’

Senses and Example Sentences

  1. på undersida av;
    Example
    • dei bur to etasjar under meg;
    • liggje under senga;
    • krype under bordet;
    • køyre under brua;
    • liggje under dyna;
    • nå opp under taket;
    • symje under vatn;
    • ha fast grunn under føtene
  2. med lågare tal eller verdi enn;
    mindre eller færre enn;
    motsett over (1)
    Example
    • temperatur under null;
    • 20 m under vassflata;
    • ho er under 20 år;
    • selje noko under innkjøpspris
  3. på baksida eller innsida av
    Example
    • ha lort under neglene;
    • stikke noko under kleda;
    • halde ei mappe under armen;
    • ha på ei tynn trøye under jakka
  4. ved (nedre) kanten av
    Example
    • bu under fjellet;
    • sitje under treet
  5. innanfor tidsrommet av;
    samstundes med, i løpet av
    Example
    • leve under krigen;
    • skaden skjedde under flyttinga;
    • halde seg taus under middagen
  6. som høyrer til;
    styrt av, underordna (2)
    Example
    • stå under kommandoen hennar;
    • ha mykje folk under seg;
    • Noreg under kong Sverre;
    • segle under norsk flagg;
    • dette sorterer under eit anna departement
  7. utsett for;
    følgd av
    Example
    • under tvil;
    • under alle omstende;
    • under visse vilkår;
    • arbeide under press;
    • leve under elendige tilhøve
  8. til gjenstand for;
    Example
    • halde nokon under oppsikt;
    • lova er under revisjon;
    • kome under tilsyn av lege;
    • saka er under behandling
  9. kjend ved;
    knytt til
    Example
    • gå under namnet Gulosten;
    • skrive under pseudonym

Set phrases

  • gå under
    søkke; øydeleggjast
  • gå under jorda
    gøyme seg;
    gå i skjul
  • leggje under seg
    eigne til seg, ta makt over
  • liggje under
    liggje dårlegast an i tevling;
    liggje etter;
    motsett leie (3, 5)
    • liggje under med to mål til pause
  • seks fot under
    i grava
    • ho gjev seg ikkje før ho ligg seks fot under
Article page

underrekkje, underrekke

noun feminine

Senses and Example Sentences

i biologi: gruppe av nærskylde klasser som er grupperte saman under nivået rekkje (1, 2)
Article page

gjevakt, givakt

noun uninflectable

Etymology

av bokmål gi(v) akt, militær kommando; jamfør akt (2

Senses and Example Sentences

  1. i militærstell: det å stå i grunnstilling med stram haldning
    Example
    • stå i stram gjevakt;
    • gardistane stod i gjevakt da dronninga kom
  2. overført tyding: det å stå rett eller klar til noko
    Example
    • nervane stod i gjevakt før konserten;
    • pupillane stod i gjevakt under heile filmen
Article page

trykkje, trykke

trykkja, trykka

verb

Etymology

jamfør gammalsvensk þrykkja

Senses and Example Sentences

  1. presse noko inn i eller mot noko;
    Example
    • han trykte handa hennar;
    • trykkje på knappen;
    • trykkje hardt på bremsen;
    • bakparten av bilen vart trykt inn i samanstøyten;
    • han trykkjer nasen flat mot vindauget;
    • trykkje saman avfall for å gjere det meir kompakt;
    • barnet trykkjer seg inn til mora;
    • dei trykte seg saman under parasollane
  2. vere avventande og kjenne seg brydd;
    Example
    • dei stod der og trykte og visste ikkje kva dei skulle gjere
  3. vere i ein vanskeleg situasjon
    Example
    • vi må hjelpe der det trykkjer mest
  4. underkue
    Example
    • kolonimaktene trykte ned andre folkeslag
  5. framstille (publikasjon, skrift eller liknande av) bokstavar eller bilete med trykkpresse eller liknande;
    jamfør trykt (1)
    Example
    • trykkje bøker
  6. lage avtrykk av mønster eller bilete på noko
    Example
    • trykkje mønster på stoff
  7. om visse småvilt og fuglar: liggje urørleg for ikkje bli sett
    Example
    • ein hare sat og trykte under ei gran

Set phrases

  • kvar skoen trykkjer
    kvar vanskane ligg
    • leiinga må vite kvar skoen trykkjer;
    • innbyggjarane kjenner kvar skoen trykkjer;
    • dei legg ikkje skjul på kvar skoen trykkjer
  • trykkje på
    gjere seg gjeldande
    • einsemda trykkjer på
  • trykkje på dei rette knappane
    gjere det rette i ein viss situasjon
  • trykkje til
    gjere eit krafttak
    • dei trykkjer til med angrepsspelet
  • trykkje til sitt bryst
    godkjenne;
    like godt
    • ein festival som lokalbefolkninga trykkjer til sitt bryst
Article page

truge 1

noun feminine

Etymology

eigenleg ‘kløyvd trestykke’; samanheng med tro (1

Senses and Example Sentences

slags ramme med flettverk inni til å spenne under føtene så ein ikkje skal søkke nedi snøen;
Example
  • gå på snøen med truger
Article page

snusleppe

noun feminine

Senses and Example Sentences

overleppe som synleg bular ut fordi ho har snus (2) under seg
Example
  • ein smørblid type med diger snusleppe
Article page

snus

noun masculine

Senses and Example Sentences

  2. tobakk i pulverform
    Example
    • ein pris snus
  3. einskild klype snus (2)
    Example
    • leggje ein snus under leppa

Set phrases

  • fint som snus
    heilt fint;
    storarta
  • få snusen i
    få greie på;
    høyre nyss om
  • ikkje ein snus
    ikkje det ringaste
    • det trur eg ikkje ein snus på
Article page

rive 3

riva

verb

Etymology

norrønt rífa og hrífa

Senses and Example Sentences

  1. slite i to eller fleire bitar;
    få flengje;
    flerre, spjerre
    Example
    • hunden reiv sauen i hel;
    • rive seg opp på piggtråden;
    • ungane har rive i stykke plakaten;
    • forfattaren riv sundt arket og slengjer det i boset
  2. gni sund;
    Example
    • rive ost
    • brukt som adjektiv
      • rivne gulrøter
  3. Example
    • rive av ei fyrstikk
  4. herje, svi
    Example
    • gikta riv og slit i kroppen;
    • brennevinet reiv i halsen
  5. rykkje, slite
    Example
    • rive seg i håret;
    • rive av seg kleda;
    • rive nokon over ende
  7. bryte ned, rasere, jamne med jorda
    Example
    • rive eit hus;
    • rive ned og øydeleggje
  8. velte, dytte ned
    Example
    • rive eit hinder;
    • høgdehopparen reiv i første forsøk

Set phrases

  • bli riven bort/vekk
    1. døy brått og uventa;
      omkome
      • han vart riven bort i ei ulykke
    2. forsvinne frå marknaden
      • alle billettane vart rivne vekk
  • få riven pels
    kome uheldig frå noko
  • rive av seg
    fortelje (til dømes ein vits) på ståande fot
  • rive frå seg
    gjere seg fort ferdig
    • dei riv frå seg arbeidet
  • rive i nasen
    lukte skarpt
    • lukta av mugg riv i nasen;
    • ei skarp lukt av sprit reiv han i nasen
  • rive kjeft
    krangle, skjelle (for moro skuld), skråle
  • rive med
    gjere oppglødd
    • musikken riv folk med
  • rive med seg
    1. trekkje med seg
      • flaumen riv med seg huset
    2. fengje, engasjere
      • musikaren reiv med seg publikum
  • rive opp
    1. opne brått og hardhendt
      • han reiv opp døra
    2. rippe opp
      • rive opp eit sår
  • rive seg laus
    frigjere seg frå
  • rive til seg
    skaffe seg, leggje under seg
Article page

eld

noun masculine

Etymology

norrønt eldr

Senses and Example Sentences

  1. flamme (1, 1) frå noko som brenn ved høg temperatur;
    Example
    • setje eld på huset;
    • sprute eld
  2. haug av ved, kvister og anna som skal brennast eller brenn;
    Example
    • gjere opp eld;
    • sitje rundt elden
  3. avfyring av skytevåpen;
    skyting
    Example
    • opne eld
  4. sterk glans, glød
    Example
    • ha eld i auga
      • som etterledd i ord som
      • moreld
  5. Example
    • kjærleikens eld

Set phrases

  • bli herre over elden
    få kontroll over brann
    • brannmannskapa er no herre over elden
  • frå oska til elden
    frå vondt til verre
    • det var som å gå frå oska til elden
  • gå gjennom eld og vatn
    gjere alt for å hjelpe
    • dei er klare til å gå gjennom eld og vatn for ungane sine
  • i elden
    1. i kamp;
      midt i striden
      • soldatane måtte i elden
    2. (stå for tur til å) vere med i hard prøve eller konkurranse
      • bandet skal snart i elden
  • ingen røyk utan eld
    det ligg alltid noko under, til dømes at det er ei viss sanning i eit laust rykte
  • kome under dobbel eld
    1. bli skoten på eller overfallen frå to kantar
    2. i overført tyding: bli angripen eller få kritikk frå to kantar
  • leike med elden
    å oppføre seg slik at det kan bli farleg eller få uheldige konsekvensar
    • dei visste at dei leikte med elden
  • opne eld
    begynne å skyte
  • puste til elden
    prøve å få strid eller usemje til å blusse opp
    • dei let medarbeidarane puste til elden i konflikten
  • som eld i tørt gras
    svært fort
    • rykta spreidde seg som eld i tørt gras
  • som eld og vatn
    heilt ulike
    • dei er som eld og vatn
Article page