Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
355 results

Nynorsk dictionary 355 entries

tal

noun neuter

Etymology

norrønt tal

Senses and Example Sentences

  1. matematisk eining brukt ved rekning eller teljing, nytta som uttrykk for verdi (3)
    Example
    • heile tal;
    • eit stort tal;
    • rasjonale tal
  2. symbol eller teikn for tal (1);
    Example
    • arabiske tal;
    • tala 3, 7 og 11
  3. mengd av noko;
    Example
    • talet på ulykker aukar;
    • fleire tusen i talet;
    • ho har ikkje tal på kor mange dei var
  4. grammatisk kategori som markerer om eit omgrep omfattar éi eller fleire einingar;
    Example
    • samsvarsbøying i person og tal
  5. brukt som etterledd i samansetningar som nemner ein viss tidsperiode

Set phrases

  • imaginære tal
    tal som multipliserte med seg sjølv gjev eit negativt produkt;
    motsett reelle tal
  • like tal
    tal som kan delast med to;
    partal
  • raude tal
    tal som syner underskot i rekneskapen for ein driftsperiode
  • reelle tal
    samnemning for alle rasjonale og irrasjonale tal;
    motsett imaginære tal
  • svarte tal
    tal som syner overskot i rekneskapen for ein driftsperiode
  • ulike tal
    tal som ikkje kan delast med to;
    oddetal
Article page

tale 2

tala

verb
split infinitive: -a

Etymology

norrønt tala

Senses and Example Sentences

  1. bruke røysta til å framføre ord og setningar;
    ytre seg;
    snakke, prate
    Example
    • tale lågt;
    • han taler tydeleg;
    • ho talte kvast;
    • alvorleg talt
  2. kunne snakke (eit språk)
    Example
    • ho taler tysk og fransk
  3. gjere seg til talsmann for;
    argumentere for;
    forsvare
    Example
    • ho taler mi sak
  4. Example
    • presten talte ved grava;
    • tale seg varm om noko
  5. vitne om;
    jamfør talande (2)

Set phrases

  • tale for
    vere eit argument for;
    framstille i gunstig lys
  • tale for seg sjølv
    kome så klart til uttrykk at det ikkje trengst noka nærmare forklaring
    • resultatet talte for seg sjølv
  • tale frampå om
    ymte om;
    kome inn på;
    nemne
  • tale mot
    vere eit argument mot;
    framstille i ugunstig lys
    • alt taler mot han
  • tale nokon midt imot
    ope og uredd seie seg usamd med ein person eller ei gruppe med makt
    • han talte si eiga regjering midt imot
  • tale til fordel for
    vere gunstig for
    • lite talar til fordel for kraftkrevjande industri i Noreg
  • tale ut
    seie noko som ligg ein på hjartet;
    snakke ut
Article page

telje

telja

verb
split infinitive: -a

Etymology

norrønt telja

Senses and Example Sentences

  1. slå fast eller registrere kor mange einingar det er av noko i ei mengd (ved å peike eller nemne)
    Example
    • telje bøkene i hylla;
    • vi talde røystene i valet;
    • ho talde kor mange som var i rommet;
    • eg tel seks store båtar
  2. nemne tal etter kvarandre i den rekkjefølgja dei står i talrekkja
    Example
    • telje til ti;
    • telje takta
  3. halde tal på;
    halde rekning med
    Example
    • telje trafikken på riksvegen;
    • telje dagane til jul
  4. ha vekt eller verdi;
    vere viktig;
    gjelde
    Example
    • gjere ein innsats som tel;
    • her er det berre makta som tel;
    • det er berre det siste resultatet som tel
  5. vere på
    Example
    • flokken tel sju dyr

Set phrases

  • telje med
    bli rekna med;
    bli tillagd vekt;
    vere av verdi
    • telje med i kulturlivet
  • telje opp
    få tal på;
    rekne opp
    • ho talde opp pengane frå loddsalet
  • telje over
    telje for å kontrollere;
    rekne over
  • telje på knappane
    vere i villreie om kva ein skal velje
  • telje sauer
    (fåfengt) forsøkje å få sove (ved å telje imaginære sauer)
Article page

æra

noun masculine

Etymology

av latin aera ‘tal’ opphavleg om årstal som kronologisk utgangspunkt’

Senses and Example Sentences

særprega periode (1);
Example
  • ein ny æra for norsk skisport
Article page

x tal

Senses and Example Sentences

ukjent eller uspesifikt tal;
Sjå: X
Example
  • eg har jobba med saka i x tal timar allereie;
  • restaureringa vil koste x tal millionar
Article page

X 1, x 1

noun masculine

Pronunciation

eks

Senses and Example Sentences

  1. uttalt som s framfor vokal i framlyd, elles hovudsakleg ks
    Example
    • stor X;
    • liten x
  2. ukjend, uspesifisert eller uidentifisert faktor, storleik eller person;
    jamfør x-faktor
    Example
    • politiet søkjer etter ein mister X;
    • eg trur ikkje det har noko å seie om eg vel x eller y

Set phrases

  • x tal
    ukjent eller uspesifikt tal;
    ein del
    • eg har jobba med saka i x tal timar allereie;
    • restaureringa vil koste x tal millionar
Article page

walkover

noun masculine

Pronunciation

våˊkåver

Etymology

frå engelsk, av walk ‘gå’ og over ‘over’, opphavleg om hesteveddeløp der ein ryttar som møtte som den einaste, kunne ri over bana i sjølvvalt tempo utan konkurrentar

Senses and Example Sentences

  1. i idrett: det at ein deltakar eller eit lag vinn utan å tevle fordi motstandaren ikkje stiller opp
    Example
    • tennisspelaren vart gjeven sigeren på walkover
  2. i idrett: det at ein deltakar eller eit lag avanserer frå ein omgang utan å spele fordi turneringa har ulikt tal med deltakarar
    Example
    • laget har walkover i første runde av cupen
  3. det å bli vald utan motkandidat
    Example
    • vinne gjenvalet på walkover
  4. oppgjer med svært svak motstand
    Example
    • sjakkspelaren fekk ingen walkover i det som vart ein tett batalje mot ein debutant;
    • bortelaget vann 5–0 på rein walkover mot eit svært dårleg heimelag
Article page

vilkårleg

adjective

Etymology

etter tysk

Senses and Example Sentences

  1. som er vedteken eller fastsett ut frå godtykka til nokon
    Example
    • få vilkårleg handsaming
  2. som hender eller blir vald på slump;
    tilfeldig
    Example
    • velje eit heilt vilkårleg tal;
    • det er heilt vilkårleg kven som vinn lotteriet
Article page

vekttal

noun neuter

Senses and Example Sentences

  1. tal med vekteining som syner vekt (1)
  2. fastsett talverdi som avgjer den relative viktigheita av ein faktor eller liknande ved at ein foranderleg verdi skal multipliserast med han
    Example
    • den sentrale løyvinga blir fordelt etter eit vekttal basert på medlemstal
  3. tidlegare mål for arbeidsmengd ved eit studium;
    jamfør studiepoeng
    Example
    • emnet gjev 5 vekttal
Article page

kongruere

kongruera

verb

Etymology

av latin ‘treffe saman, passe saman’

Senses and Example Sentences

  1. om geometriske figurar: vere heilt like;
  2. samsvare, følgjast åt;
    falle saman;
    Example
    • landet har langsiktige mål som kongruerer med måla til EU
  3. i grammatikk: vise kongruens (3)
    Example
    • kongruere i kjønn og tal
Article page