Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
128 results

Nynorsk dictionary 128 entries

skil 1

noun masculine or neuter

Etymology

norrønt skil n fleirtal; samanheng med skilje (1

Senses and Example Sentences

  1. skilnad, ulikskap
  2. Example
    • det store skilet kom med prentekunsten
  3. linje i håret på hovudet som kjem fram når ein stryk det til sida;
    jamfør midtskil
    Example
    • ha skil på venstre sida
  4. skiljerom mellom trådane i ein vev

Set phrases

Article page

skil 2

noun neuter

Etymology

same ord som skil (1

Senses and Example Sentences

skjøn, forstand;
rettvis åtferd i høve til andre

Set phrases

  • gjere rett og skil
    gjere jobben sin;
    fylle oppgåva si
    • ho er oppteken av å gjere rett og skil
  • gjere skil for seg
    gjere nytte for seg
    • han gjorde skil for seg kvar han var
  • kome til skils år og alder
    bli vaksen (og fornuftig)
Article page

skile 2

skila

verb
split infinitive: skila

Etymology

norrønt skila; av skil (1

Senses and Example Sentences

  1. kjenne, sjå tydeleg;
    Example
    • eg skilar ikkje vegen
  2. ordne sakene sine;
    gje lovnad om noko i eit testament;
    Example
    • skile garden til sonen
  3. ha full verdi
    Example
    • båten er dyr, men skilar for det
Article page

skilje 2

skilja

verb
split infinitive: skilja

Etymology

norrønt skilja, opphavleg ‘kløyve’

Senses and Example Sentences

  1. fjerne eller føre frå kvarandre
    Example
    • skilje borken frå veden;
    • skilje to som slåst;
    • skilje gutar og jenter
  2. lage grense;
    dele
    Example
    • høge fjell skil dei to dalane
  3. gjere ulik
    Example
    • det er mykje som skil dei;
    • det skilde berre tre sekund mellom første- og andremann
  4. gjelde, vedkome
    Example
    • kva skil det deg?
  5. halde frå kvarandre
    Example
    • ho kunne ikkje skilje dei frå kvarandre

Set phrases

  • skilje klinten frå kveiten
    skilje det verdilause frå det verdifulle
  • skilje lag
    gå frå kvarandre
  • skilje seg
    1. løyse seg opp;
      sprekke
      • fløyten skil seg
    2. løyse opp ekteskap
      • han vil skilje seg frå kona si
  • skilje seg av med
    bli kvitt
    • skilje seg av med avfallsstoff
  • skilje seg ut
    1. vere ulik andre
      • han tør å skilje seg ut;
      • det er spesielt ei oppleving som skil seg ut
    2. løyse seg ut frå noko
      • serum skil seg ut når blod levrar seg
  • skilje ut
    1. velje eller pluke ut
      • skilje ut områda som er eigna for utbygging
    2. utsondre
      • kroppen skil ut adrenalin og endorfin
Article page

enklave

noun masculine

Etymology

gjennom fransk; frå latin in ‘i’ og clavis ‘nøkkel’, opphavleg ‘noko innestengt’

Senses and Example Sentences

  1. stat eller del av ein stat som er heilt omgjeven av territoriet til ein annan stat;
    jamfør eksklave
    Example
    • Vatikanstaten ligg som ein enklave i Italia;
    • den italienske enklaven inne i Sveits
  2. område eller gruppe som skil seg frå omgjevnadene
    Example
    • enklavar av industri med utanlandske eigarar
Article page

vegg

noun masculine

Etymology

norrønt veggr; samanheng med vidje

Senses and Example Sentences

  1. loddrett del av bygning i mur, tre eller liknande som dannar side i ein bygning eller i eit rom;
    loddrett flate som skil mellom rom
    Example
    • veggene på huset var raudmåla;
    • døra i veggen mellom stova og kjøkenet;
    • hengje bileta opp på veggen
  2. (loddrett) flate som er side i noko
    Example
    • veggene i kassa;
    • veggen i boreholet
  3. i biologi: vev eller liknande som fungerer som ein avgrensande del i eit organ
    Example
    • veggene i livmora
  4. loddrett eller bratt side av fjell
    Example
    • veggen reiste seg bratt føre oss

Set phrases

  • bort i/borti alle vegger
    heilt meiningslaust
    • prosjektet er bort i alle vegger;
    • forslaget var borti alle vegger
  • bort i/borti staur og vegger
    riv ruskande gale
    • forklaringa var bort i staur og vegger;
    • saka er borti staur og vegger
  • bort i/borti veggene
    fullstendig meiningslaust;
    urimeleg (1)
    • denne løysinga er jo heilt bort i veggene;
    • utvisinga var borti veggene
  • husets fire vegger
    heime (2, 1);
    innandørs
    • dei held seg innanfor husets fire vegger mesteparten av tida;
    • dette må vi halde bak husets fire vegger
  • i femte veggen
    i lause lufta
    • han satt og glante i femte veggen;
    • han heiv papirene i femte veggen
  • levande vegg
    målvakt som ikkje slepp inn mål
  • møte veggen
    (brått) gå tom for krefter;
    bli utbrend (2)
  • måle fanden på veggen
    gje ein (altfor) negativ skildring stoda eller framtida
  • setje til veggs
    stoppe motparten i ein diskusjon eller liknande med vanskelege spørsmål eller særs overtydande argument, slik at hen blir svar skuldig
  • sitje i veggene
    vere ein del av ein innarbeidd kultur i ei bedrift, ein organisasjon eller liknande
  • skrifta på veggen
    (høgtideleg) varsel om ulykke og dårlege tider;
    mene tekel
  • snakke til veggen/ein vegg
    snakke til nokon som ikkje lèt seg påverke eller ikkje høyrer på kva ein seier
    • å snakke til leiinga er som å snakke til veggen;
    • når eg stiller spørsmål, så er det som å snakke til ein vegg
  • stange/renne hovudet mot veggen
    møte uovervinnelege hindringar
    • vi prøver å få svar, men stangar hovudet i veggen;
    • dei renner hovudet i veggen, uansett kvar dei spør etter hjelp
  • stå/vere som ein vegg
    1. vere til hinder;
      stengje, hindre
      • bølgja stod som ein vegg føre oss;
      • snøen var som ein vegg ute
    2. om målvakt: ikkje sleppe inn mål;
      stengje buret
      • ho stod som ein vegg og sleppte ikkje inn eit einaste mål;
      • målvakta var som ein vegg gjennom heile kampen
  • vegg i vegg
    ved sida av kvarandre (som naboar)
    • vi har budd vegg i vegg heile livet;
    • han arbeider vegg i vegg med meg
Article page

usedvanleg

adjective

Senses and Example Sentences

  1. som skil seg frå det normale;
    Example
    • eit usedvanleg talent;
    • noko usedvanleg har hendt
  2. brukt som forsterkande adverb:
    Example
    • vere usedvanleg god;
    • ha ein usedvanleg vakker utsjånad;
    • eit usedvanleg amatørmessig opplegg
Article page

skjere 3

skjera

verb
split infinitive: skjera

Etymology

norrønt skera

Senses and Example Sentences

  1. bruke kniv, sag eller annan skarp reiskap;
    jamfør skoren
    Example
    • skjere brød;
    • skjere åkeren;
    • skjere ut noko i tre;
    • skjere seg med kniv;
    • skjere over strupen på eit dyr;
    • dei skjer vekk skorpene;
    • ho skar av eit stykke;
    • buken på fisken vart skoren opp
  2. Example
    • skjere hestar
  3. gni, gnisse
    Example
    • skjere tenner
  4. fare med ofseleg rørsle
    Example
    • skjere i veg;
    • bilen skar ut av vegen
  5. Example
    • parallelle linjer skjer aldri kvarandre
  6. lyde skarpt og gjennomtrengjande;
    Example
    • eit skrik skar gjennom stilla
  7. verke blendande
    Example
    • lyset skar i auga
  8. ha eit skjær (1, 1) av
    Example
    • fargane skar i grønt

Set phrases

  • skjere alle over same leist
    døme eller behandle alle likt og unyansert
  • skjere alle over éin kam
    døme eller behandle alle på same måte;
    ikkje gjere skil på
  • skjere andlet
    lage grimasar
  • skjere gjennom
    løyse ei sak samstundes som ein fjernar eller ser bort frå hindringar og innvendingar
    • leiaren skar gjennom i konflikten;
    • vi må skjere gjennom diskusjonen
  • skjere i
    setje i gang
    • han skar i å gråte
  • skjere i hjartet
    gjere vondt kjenslemessig;
    jamfør hjarteskjerande
  • skjere klar
    gå fri;
    unngå
    • skjere klar uheldige misforståingar;
    • dei har von om å skjere klar av konflikten
  • skjere ned på
    minke på, særleg utgifter
  • skjere seg
    1. breste, sprekke
      • røysta skjer seg;
      • mjølka skar seg;
      • motoren har skore seg
    2. slå feil
      • opplegget skar seg
    3. ta ei viss lei
      • Sognefjorden skjer seg tjue mil inn i landet;
      • båten skar seg fram i bølgjene;
      • skiene skar seg ned i snøen
  • skjere til
    forme
    • skjere til buskar og tre
  • skjere til beinet
    ta bort eller redusere så mykje som råd
    • budsjettet er skore til beinet
Article page

vasskjemme

vasskjemma

verb

Senses and Example Sentences

væte håret og greie det pent med kam
  • brukt som adjektiv:
    • vasskjemt hår med skil
Article page

vasskil, vass-skil

noun neuter or masculine

Etymology

jamfør skil (1

Senses and Example Sentences

høgaste punkt på eit høgdedrag som vatnet renn til kvar si side frå;
Article page