Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
19 results

Nynorsk dictionary 19 entries

ry 2

verb

Etymology

norrønt hrjóða ‘kaste utover, spreie’

Senses and Example Sentences

strø, drysse (2)
Example
  • blomstrane ryr;
  • det rydde pengar ut ut av lommene

Set phrases

  • ry frå kvarandre
    falle frå kvarandre i smådelar;
    smuldre (1)
Article page

ry 1

noun neuter

Etymology

kanskje samanheng med ry (2

Senses and Example Sentences

  1. (ålmenn) meining om noko eller nokon;
    Example
    • restauranten har eit godt ry;
    • han har ry som ein dugande politikar
  2. renommé, ære
    Example
    • vinne ry

Set phrases

  • ha/få ry på seg
    vere eller bli kjend for eller få eit omdøme som noko
    • skulen fekk raskt godt ry på seg;
    • du har ry på deg som ein dugande snikkar
Article page

ære 1

noun feminine

Etymology

norrønt æra; frå lågtysk

Senses and Example Sentences

  1. heiderleg omdøme;
    Example
    • vinne ære;
    • trå etter rikdom og ære;
    • det står mykje ære på spel
  2. teikn på vyrdnad eller påskjøning;
    Example
    • det var ei stor ære å få ei slik utmerking;
    • ha den tvilsame æra av å bli utskjelt;
    • kjenne det som ei ære å bli spurd
  3. kjensle hos det einskilde mennesket av indre verd;
    Example
    • ho bar inga ære i seg;
    • dette går på æra mi;
    • få erstatning for tapt ære;
    • krenkje æra til nokon;
    • setje æra si inn på noko
  4. Example
    • ikkje ha ære i livet;
    • eg er ein mann av ære
    • i høgtideleg lovnad:
      • underskrive sjølvmeldinga på ære og samvit
  5. handling eller oppgåve (på vegner av eller til ære for nokon);
    Example
    • gjere nokon ei ære;
    • den eine æra er den andre verd

Set phrases

  • gjere ære på
    rose eller hylle (nokon)
    • dei gjorde ære på forfattaren under lanseringa
  • gå på æra laus
    ramme eller krenkje ærekjensla til nokon
    • dei dårlege resultata går på æra laus
  • ha/få æra for
    vere den som fortener ros for (noko)
    • dei frivillige har all æra for framgangen;
    • mor mi skal få mykje av æra for at eg hadde ein så fin barndom
  • på ære og samvit
    brukt som høgtideleg lovnad
    • eg lovar på ære og samvit å hjelpe deg
  • til ære for nokon
    for å heidre eller hylle nokon
    • monumentet er til ære for dei som omkom i ulykka;
    • songen er til ære for deg
  • vise nokon den siste æra
    vere til stades i gravferda til nokon
  • ære vere
    brukt for å uttrykkje stor takksemd eller heider til nokon
    • ære vere dei som tok kampen for eit meir likestilt samfunn
Article page

ha/få ry på seg

Senses and Example Sentences

vere eller bli kjend for eller få eit omdøme som noko;
Sjå: ry
Example
  • skulen fekk raskt godt ry på seg;
  • du har ry på deg som ein dugande snikkar
Article page

rykte

noun neuter

Etymology

frå lågtysk opphavleg ‘rop’

Senses and Example Sentences

  1. ubekrefta nyhende, ofte sensasjonelle og negative, som går frå munn til munn;
    Example
    • dette er berre lause rykte;
    • har du høyrt rykta om han?
  2. Example
    • ha eit dårleg rykte;
    • selskapet hadde eit godt rykte blant folk flest

Set phrases

  • namn og rykte
    dom eller meining om nokon eller noko;
    omdøme (1)
    • dette har skadd mitt gode namn og rykte;
    • saka øydela hans politiske namn og rykte;
    • namnet og ryktet hans er nok til å få motstandarane til å skjelve
  • vere betre enn ryktet sitt
    vere betre enn det som blir sagt om ein
Article page

namn

noun neuter

Etymology

norrønt nafn

Senses and Example Sentences

  1. ord som noko eller nokon blir kalla med, og som skil ut eit særskilt individ, eksemplar eller liknande frå ei større gruppe (til dømes person- og stadnamn), eller som knyter det nemnde til ei særskild klasse eller eit særskilt slag (til dømes plante- og stoffnamn)
    Example
    • oppgje namn, adresse og fødselsdato;
    • ein gut med namnet Jacob;
    • familien har to namn i etternamnet sitt;
    • oppgje fullt namn;
    • namnet på gata har eg gløymt;
    • ekspedisjonen gjekk under namnet Apollo 11;
    • byen fekk namn etter grunnleggjaren;
    • hunden lyder namnet Fido;
    • alle klede skal merkjast med namn;
    • set rekninga på namnet til firmaet;
    • reservasjonen vart gjort i namnet til dottera mi
  2. namn (1) eller ord for karakteristikk som nokon eller noko får i tillegg til det eigenlege namnet;
    Example
    • berre kjærasten brukte det namnet på han
  3. namn (1) i skriftleg form, digitalt eller handskrive, som uttrykk for godkjenning eller autorisasjon;
    Example
    • setje namnet sitt under eit dokument;
    • namnet hans står på kontrakten, så da er han bindande
  4. Example
    • forretninga har eit godt namn;
    • miste sitt gode namn og rykte

Set phrases

  • få eit namn
    bli kjend, vidgjeten
    • artisten har fått eit stort namn i utlandet
  • gå under namnet/namn av
    bli kalla
    • det gamle huset gjekk under namnet Meieriet;
    • gitaristen går under namn av Strengen
  • i nokons/nokos namn
    • på vegner av nokon eller noko;
      med den myndigheita som er gjeven av nokon eller noko
      • i kongens namn befaler vi deg;
      • i rettferdas namn;
      • i Guds namn
    • brukt i forsterkande uttrykk
      • men i herrens namn, gjer som eg seier!
  • i namnet
    tilsynelatande;
    på papiret
    • i namnet er ho framleis tilsett
  • kalle/nemne noko ved det rette namnet
    seie rett ut kva ein meiner
    • lat oss kalle fredsplanen ved det rette namnet: ein rein okkupasjon;
    • ho var ikkje redd for å nemne noko ved det rette namnet
  • kjenne nokon/noko på namn
    vite namnet på nokon eller noko, utan å vite mykje om det nemnde
    • eg kjenner henne berre på namn;
    • vi kjenner byen på namn, men er usikre på kor han ligg i verda
  • meir i namnet enn i gagnet
    meir i ord enn i handling
    • vere leiar meir i namnet enn i gagnet
  • namnet skjemmer ingen
    det er ikkje namnet, men handlingane ein gjer, som fører skam med seg
Article page

glans

noun masculine

Etymology

frå tysk; samanheng med glane (1

Senses and Example Sentences

  1. strålande lys eller skin
    Example
    • ha glans i auga
  2. Example
    • kome i all sin glans;
    • klubben har mista glansen;
    • greie noko med glans
  3. skinande, glatt overflate
    Example
    • papir med glans
  4. glinsande mineral
  5. Example
    • samle på glans

Set phrases

  • kaste glans over
    gjere ære på ei tilstelling med å vere til stades
Article page

verdsry

noun neuter

Senses and Example Sentences

gjetord som går verda rundt;
jamfør ry (1, 2)
Example
  • ein person med verdsry
Article page

ry frå kvarandre

Senses and Example Sentences

falle frå kvarandre i smådelar;
Sjå: ry
Article page

gjetord

noun neuter

Senses and Example Sentences

  1. omtale, fråsegn, rykte
    Example
    • det går gjetord om styrken hans;
    • gjetordet hans nådde vidt
  2. ry, renommé, ære
    Example
    • vinne seg gjetord
Article page