Advanced search

Simple search

Nynorsk dictionary 32 entries

preteritum

noun neuter

Pronunciation

preteˊritum eller pretærˊritum

Etymology

av latin praeterire ‘gå framom’

Senses and Example Sentences

verbalform som uttrykkjer fortid i høve til tidspunktet for utsegna, til dømes i ‘det snødde i går’
nytta i vilkårsbundne samanhengar, til dømes i ‘dersom eg vann i lotto’, ‘var det råd å få nokre slantar?’
nytta i uttrykk for undring eller misnøye, til dømes ‘det var stor gut, det’, ‘det var synd at du ikkje kan kome’

Set phrases

preteritum futurum
verbalform brukt til å uttrykkje ei handling som er framtidig i høve til eit gjeve punkt i fortida, med preteritum av ‘skulle’, ‘ville’ eller ‘kome til å’ og hovudverbet i infinitiv, til dømes ‘vi skulle gå’, ‘vi ville gå’, ‘vi kom til å reise’
preteritum futurum perfektum
verbalform med preteritum av ‘skulle’, ‘ville’ eller ‘kome til å’ og perfektum av hovudverbet med ‘ha’ eller ‘vere’ som hjelpeverb, til dømes ‘vi skulle ha reist’, ‘vi ville ha reist’
preteritum perfektum
verbalform der hjelpeverbet står i preteritum og hovudvebet i perfektum partisipp, til dømes ‘vi hadde reist’, ‘vi var reist’

Article page

svak bøying

Senses and Example Sentences

bøying med tillagd ending i preteritum;

linn bøying;

til skilnad frå sterk bøying;

Sjå: svak

Article page

svake verb

Senses and Example Sentences

verb som får bøyingsending i preteritum;

linne verb;

til skilnad frå sterke verb;

Sjå: svak

Article page

svak

adjective

Etymology

av lågtysk swak

Senses and Example Sentences

som har liten styrke;
veik (2, 1), kraftlaus (1)
Example
- ha svake musklar;
- han er svakare enn andre barn;
- ein svak vind;
- motoren var for svak
som toler lite;
sjukleg, skrøpeleg
Example
- ha svake nervar;
- ho er framleis svak etter operasjonen
som har liten innverknad eller kraft
Example
- ei svak gruppe;
- svak motstand
- brukt som substantiv:
  dei svake i samfunnet
- brukt som adverb:
  sjå behova til dei svakast stilte
som har liten makt eller autoritet
Example
- ei svak regjering;
- få kritikk for svak leiing
som ein nesten ikkje legg merke til
Example
- ei svak lukt;
- ein svak nedgang i talet på selde bustader;
- veksten var svakare enn venta
- brukt som adverb:
  eit svakt opplyst rom;
  ho klemde handa hans svakt
lite fast;
ettergjevande
Example
- vere svak i trua
lite solid;
usikker
Example
- ha svak økonomi
lite vellukka;
dårleg
Example
- ein svak prestasjon;
- svake resultat;
- laget har hatt ein svak start på sesongen;
- dette er den svakaste boka hennar;
- regelverket er for svakt
- brukt som adverb:
  den norske krona står svakt
i grammatikk: med regelviss bøying;
linn (3);
til skilnad frå sterk (11)

Set phrases

det svake kjønn
utdatert nemning for kvinner
svak bøying
bøying med tillagd ending i preteritum;
linn bøying;
til skilnad frå sterk bøying
svak side
feil, mangel
ei svak side ved rapporten;
undersøkinga har svake sider
svake substantiv
substantiv som endar på trykklett vokal;
linne substantiv;
til skilnad frå sterke substantiv
svake verb
verb som får bøyingsending i preteritum;
linne verb;
til skilnad frå sterke verb
vere svak for
gjerne ville ha;
ikkje kunne motstå
ho er svak for det søte

Article page

stikke 2

stikka

verb

Etymology

av norrønt stakk, preteritum av stinga; med innverknad frå lågtysk steken, sticken

Senses and Example Sentences

drive ein spiss og kvass reiskap inn i noko eller nokon;
stinge
Example
- stikke kniven i nokon;
- stikke nokon ned;
- stikke hol på noko;
- stikke spaden i jorda;
- stikke seg på ei nål;
- ho stikk han i ryggen med ein dolk;
- myggen stakk og fisken beit
gje ei kjensle av å bli rørt ved av noko spist
Example
- sola stakk
- brukt som adjektiv:
  mørke, stikkande auge
få ei brå hugrørsle
Example
- kva var det som stakk henne?
kjenne ei brå smerte
Example
- det stakk i tanna
føre, røre
Example
- stikke handa borti noko;
- stikke noko til sides;
- stikke nasen ut av vindauget;
- ho stikk papira ned i veska;
- han stakk til veslejenta ei gåve
gå snøgt, smette;
dra, fare
Example
- stikke bort i butikken etter noko;
- kome stikkande;
- røyskatten stakk inn i muren
vere synleg eller framståande i ei viss retning frå ein skjult posisjon
Example
- i New York stikk skyskraparar til vêrs;
- staurane stakk opp av snøen;
- paraplyen stakk opp av veska;
- hovudet stakk ut av vindauget;
- føtene stikk fram under dyna;
- føtene stakk ned frå kjolen
i ballspel: råke med ballen
Example
- ho var flink til å stikke motspelarane
i kortspel: leggje på høgare kort enn dei eller det som ligg der før
Example
- stikke tiaren med kongen

Set phrases

stikk den!
prøv å slå den!
stikke av
- rømme
  han stakk av da politiet kom
- forsyne seg med;
  ta
  laget stakk av med sigeren
stikke av mot
skilje seg ut mot (noko);
jamfør avstikkande
stikke djupt
- nå langt ned
  båten stikk nokså djupt
- ha god forankring
  medkjensla hans stikk ikkje djupt
stikke hovuda saman
leggje hemmelege planar eller liknande
stikke i
begynne
stikke i å gråte
stikke innom
gjere ein snarvisitt
stikke seg unna/vekk
gøyme seg
barna hadde stukke seg unna;
dyra stikk seg vekk på fjellet
stikke seg fram
bli lagd merke til
stikke seg ut
skilje seg ut;
vere annleis
stikke under
ha ukjent årsak
her må det stikke noko under
stikke ut
setje lei (med kompass)
stikke ut ein ny kurs;
stikke ut ein veg

Article page

sterk

adjective

Etymology

norrønt sterkr

Senses and Example Sentences

som har stor kraft;
kraftig (1)
Example
- vere sterk i armane;
- ein sterk mann;
- bilen har sterk motor
som toler mykje, varer lenge;
solid, varig
Example
- ein sterk kjetting;
- sterke sko
mektig (1)
Example
- ein sterk stat;
- opposisjonen er sterk
fast (3)
Example
- vere sterk i trua;
- ha ein sterk vilje
med stor innverknad;
handlekraftig
Example
- han vil vere den sterke mannen i regjeringa
drastisk, krass
Example
- bruke sterke ord;
- bruke sterke middel
heftig (1), overhendig (1)
Example
- vere i sterk sinnsrørsle;
- filmen hadde mange sterke scener
intens, kraftig
Example
- sterk lyd;
- sterk varme;
- sterk storm
- brukt som adverb:
  føle sterkt for noko;
  det regna sterkt;
  ha sterkt blå auge;
  prisane er sterkt nedsette
flink, god
Example
- vere sterk i rekning;
- eit felt med mange sterke løparar;
- gå eit sterkt løp
med kraftig lukt, smak eller verknad
Example
- sterk kaffi;
- sterkt brennevin
i grammatikk: utan ending i grunnform eller bøying;
til skilnad frå svak (9)

Set phrases

sterk bøying
om verb i germanske språk: bøying utan tillagd ending i preteritum, ofte med vokalendring i rotstavinga;
jamfør linn bøying og svak bøying
verb som ‘grine’ og ‘bite’ har sterk bøying
sterk side
god eigenskap
viljen til å hjelpe dei som er i naud, er ei sterk side ved folk;
kommunikasjon er ikkje den sterkaste sida deira
sterke saker
- alkohol eller andre rusmiddel
- noko som vekkjer oppsikt eller er sjokkerande
  vald og brotsverk er ofte sterke saker
sterke verb
i germanske språk: verb som dannar preteritum utan bøyingsending, ofte med vokalendring i rotstavinga;
til skilnad frå linne verb
'grine' og 'bite' er døme på sterke verb

Article page

vere 3

vera

verb

split infinitive: -a

Etymology

norrønt vera

Senses and Example Sentences

finnast, eksistere;
om person: leve
Example
- det er ikkje meir mat i kjøleskapet;
- det var ein gong ein konge;
- hadde det ikkje vore for dette uhellet, ville vi ha greidd oss;
- han er ikkje meir
halde til på ein stad;
opphalde seg;
kome
Example
- ha ein stad å vere;
- dei var i utlandet;
- bli verande lenge på ein stad;
- eg skal vere der heile dagen;
- sommaren er her;
- vere ute ein augeblink;
- dei har vore på tur;
- eg er straks attende;
- han var nettopp innom
gå føre seg;
hende
Example
- møtet er i neste veke;
- fredag i veka som var
stå i ein viss situasjon eller tilstand, på eit visst nivå, steg eller liknande
Example
- vere saman om noko;
- ho var i femtiårsalderen;
- kvar er du i arbeidet?
(opphavleg) høyre heime;
kome frå
Example
- eg er frå Moss;
- hytta var frå sekstitalet
bli i same posisjon eller tilstand over ei viss tid;
ikkje bli rørt eller gjort noko med
Example
- det kan vere til i morgon;
- la dei vere i fred!
- brukt i konjunktiv (1):
  fred vere med deg!
fare fram;
stelle seg
Example
- ein god måte å vere på;
- korleis er det med deg?
- det er som eg seier;
- vere for ei sak;
- vere imot eit framlegg;
- vere med på noko;
- ver så snill!
- brukt i konjunktiv (1)
  ulike arrangement, det vere seg slektsstemne, seminar eller framsyningar
vilje seie;
føre med seg
Example
- ho har alltid visst kva arbeid er
brukt i uttrykk med gjenteke subjekt, for å framheve ei vanleg førestilling knytt til dette ordet
Example
- eit ord er eit ord;
- ein amerikanar er ein amerikanar
brukt som kopula: kunne bli klassifisert eller omtalt som
Example
- vere eit barn;
- dei var arbeidarar;
- han var flygar;
- vere fleire om noko;
- vere frisk;
- ho var på gråten;
- dei var heldige;
- kjolen er raud;
- det var god kaffi!
- tråden var av ull;
- klokka er fem;
- vindauget er ope;
- straumen er på
brukt i setning med ‘det’ som formelt subjekt (presenteringssetning)
Example
- det var Alf som sa det;
- det er torsk som er best;
- kva er det som står på?
- det er i morgon han kjem
brukt som hjelpeverb (i presens eller preteritum perfektum) ved intransitive verb som uttrykkjer rørsle eller overgang til ein ny stad eller tilstand;
jamfør ha (2, 13)
Example
- dei var komne;
- ho er vakna;
- han er vorten bonde
brukt som hjelpeverb i passiv
Example
- ho er nemnd;
- dei er sett;
- det var laga i går

Set phrases

har vore
etter substantiv eller namn: tidlegare;
som var;
forkorta h.v.
statsråd har vore;
stortingspresident har vore
la vere
ikkje bry seg om;
halde seg unna;
avstå frå
eg klarer ikkje å la vere;
dei lét vere å reise
vere eller ikkje vere
- eksistere eller ikkje eksistere;
  overleve eller ikkje
  forhandlingane var eit spørsmål om å vere eller ikkje vere for bøndene
- brukt substantivisk: det å eksistere eller ikkje eksistere;
  livsviktig sak;
  liv eller død
  skulen var eit vere eller ikkje vere for bygda deira
vere til
finnast, eksistere
vere ved
- vedgå (1), innrømme
  gutungen ville ikkje vere ved at han ikkje kunne lese
- vere i ferd med;
  halde på (2)
  vi er ved å bli gamle

Article page

verb

noun neuter

Etymology

frå latin ‘ord’

Senses and Example Sentences

ord som kan bøyast i tid (tempus) og fungere som verbal (, og som oftast nemner ei handling, ein tilstand eller ei tilstandsendring

Example

'skrive', 'leve' og 'slokne' er verb;
transitive og intransitive verb

Set phrases

durativt verb
verb som uttrykkjer at verbalhandlinga varer ved
‘å halde’ er eit durativt verb
laust samansett verb
verb der partikkel (2) og verb blir skrive kvar for seg, til dømes ‘føre opp’ til skilnad frå ‘oppføre’
linne verb
i germanske språk: verb som lagar preteritum med bøyingsending;
til skilnad frå sterke verb
'hoppe' og 'spele' er linne verb
refleksivt verb
verb der subjektet i setninga rettar handlinga mot seg sjølv, til dømes i uttrykka ‘ho gifte seg’, ‘dei skunda seg’, ‘vi samlar oss’, ‘du undrar deg’
resiprokt verb
verb med ending ‘-st’ som skildrar ei handling som inkluderer to eller fleire
verba ‘møtast’ og ‘slåst’ er resiproke verb
sterke verb
i germanske språk: verb som dannar preteritum utan bøyingsending, ofte med vokalendring i rotstavinga;
til skilnad frå linne verb
'grine' og 'bite' er døme på sterke verb
usjølvstendig verb
verb som ikkje kan stå aleine utan predikativ (1
'tykkjast' er eit usjølvstendig verb

Article page

skjøtte

skjøtta

verb

Etymology

av preteritum av eldre dansk skøte ‘ha omsut for’

Senses and Example Sentences

ha omsut for;

bry seg om

Example

skjøtte arbeidet sitt;
skjøtte hus og heim

Set phrases

skjøtte seg sjølv
passe eller rå seg sjølv

Article page

linn

adjective

Etymology

opphavleg ‘bøyeleg, som gjev etter’; innverknad frå lin (

Senses and Example Sentences

mild;
lite salt
Example
- linn suppe;
- linn i smaken
brukt som adverb: forsiktig
Example
- klappe lint
i språkvitskap: med regelviss bøying;
svak (9);
til skilnad frå sterk (11)
Example
- linne former av adjektiv

Set phrases

linn bøying
i språkvitskap, om verb i germanske språk: bøying med tillagd ending i preteritum; til skilnad frå sterk bøying
linne substantiv
substantiv som endar på trykklett vokal;
til skilnad frå sterke substantiv
linne verb
i germanske språk: verb som lagar preteritum med bøyingsending;
til skilnad frå sterke verb
'hoppe' og 'spele' er linne verb

Article page

Results per page:

Advanced search

Nynorsk dictionary 32 entries

preteritum

Pronunciation

Etymology

Senses and Example Sentences

Set phrases

svak bøying

Senses and Example Sentences

svake verb

Senses and Example Sentences

svak

Etymology

Senses and Example Sentences

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Set phrases

stikke 2II

stikka

Etymology

Senses and Example Sentences

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Set phrases

sterk

Etymology

Senses and Example Sentences

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Set phrases

vere 3III

vera

Etymology

Senses and Example Sentences

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Example

Set phrases

verb

Etymology

Senses and Example Sentences

Example

Set phrases

skjøtte

skjøtta

Etymology

Senses and Example Sentences

Example

Set phrases

stikke 2

vere 3