Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
97 results

Nynorsk dictionary 97 entries

lykke, lukke 1

noun feminine

Etymology

norrønt lukka og lykka; av lågtysk (ge)lucke ‘lagnad, lykke’

Senses and Example Sentences

  1. Example
    • er lykka god, når vi fram i tide
  2. god lagnad;
    framgang, hell
    Example
    • ha lykka med seg;
    • betre lykke neste gong!
    • det var ei lykke at skredet gjekk bortanfor husa
  3. djup og varig kjensle av glede og velvære;
    Example
    • streve etter lykka;
    • finne lykka i livet;
    • bli fylt av lykke;
    • stråle av lykke

Set phrases

  • freiste lykka
    prøve ut noko som ein vonar vil lykkast;
    prøve lykka
  • gjere lykke
    gjere oppglødd;
    ha suksess
    • gjere lykke hos publikum
  • lykka er betre enn forstanden
    hellet gjer at noko går bra sjølv om ein har handla uklokt
  • lykke på reisa!
    god reise!
  • lykke til!
    brukt som lykkynsking til nokon som skal gjere noko
    • lykke til med arbeidet!
  • prøve lykka
    prøve ut noko som ein håper vil lykkast;
    gje seg ut på noko utan å vite om det vil gå godt eller dårleg;
    jamfør søkje lykka
    • ho prøvde lykka som modell;
    • prøve lykka i USA
  • på lykke og fromme
    på vona, på slump, som vågnad
    • gjere noko på lykke og fromme
  • til all lykke
    som vel var;
    heldigvis
    • til all lykke vart ingen skadde
  • til lykke!
    brukt som lykkynsking: gratulerer!
    • til lykke med dagen!
    • til lykke med barnet!
  • vere si eiga lykkes smed
    forme sin eigen lagnad;
    jamfør vere sin eigen lykkesmed
Article page

vel 2

adverb

Etymology

norrønt vel; truleg samanheng med vilje (2

Senses and Example Sentences

  1. god, bra
    Example
    • stå vel til;
    • leve vel;
    • gjere vel;
    • kome vel med;
    • alt vel med dere?
  2. nøye (2, 2), omhugsam
    Example
    • sjå vel etter;
    • tenkje seg vel om;
    • det var vel laga
  3. fullt ut;
    heilt klart;
    Example
    • det veit eg så vel;
    • sjå noko vel;
    • vente både vel og lenge;
    • løna var vel fortent
  4. i overkant (av);
    Example
    • dei kjøpte vel mykje, tykkjer eg;
    • filmen var litt vel lang;
    • eg er vel tretti år no;
    • det var vel over førti gjester
  5. rett nok
    Example
    • vel er det sant, men ikkje ærefullt;
    • det kan vel vere at det er slik
  6. brukt for å uttrykkje stadfesting eller oppsummering
    Example
    • vel, så gjer vi det;
    • vel, slik er stoda;
    • vel vel, då seier vi det slik
  7. brukt for å uttrykkje noko sjølvsagt: da (3, 5)
    Example
    • det ser du vel!
    • kvar går turen? – Til fjells, vel!
  8. brukt for å uttrykkje noko sannsynleg: nok, truleg (2), venteleg (2)
    Example
    • ja, det er vel slik;
    • det kan vel hende;
    • ho greier det vel
  9. brukt for å uttrykkje at ein ynskjer noko stadfesta eller klarlagt:
    Example
    • du er vel frisk?
    • du kjem vel i kveld?
    • det er vel ikkje det du meiner?
  10. brukt i utrop for å rose eller ynskje nokon lykke
    Example
    • vel heim i morgon!
    • vel blåst!
    • vel overstått bursdag!

Set phrases

  • godt og vel
    litt over
    • eit underskot på godt og vel 13 millionar;
    • for godt og vel eit halvt år sidan
  • så vel som
    like fullt som;
    i tillegg til
    • filmen er morosam for barn så vel som vaksne;
    • problemet finst i Noreg så vel som i resten av verda
  • vel blåst
    bra utført
    • stemnet er vel blåst;
    • vel blåst, alle saman!
  • vel møtt!
    brukt som velkomsthelsing
    • vel møtt hit!
  • vel så
    i same grad;
    like (4, 1)
    • fleksibilitet er for mange vel så viktig som løn;
    • han har vorte vel så kjend som far sin
  • vel så det
    enda meir enn
    • han var 1,80 og vel så det
  • vel å merke
    brukt for å framheve noko;
    notabene (2
    • stolen er lekker, viss ein likar den grøne fargen, vel å merke;
    • dette er vel å merke første gong eg går på skeiser
Article page

velsigning

noun feminine

Senses and Example Sentences

  1. i religiøst språk: (rituell) forkynning av Guds godleik og medynk
    Example
    • lyse velsigninga over kyrkjelyden;
    • ta imot velsigninga
  2. godt omstende eller god lagnad;
    Example
    • det er ei velsigning å ha deg her;
    • eg kjende det som ei velsigning å få sleppe
  3. Example
    • de har mi velsigning når det gjeld dette tiltaket;
    • få velsigning av sjefen til å gå i gang med noko
Article page

velferd

noun feminine

Etymology

norrønt velferð

Senses and Example Sentences

  1. trygge og gode livsvilkår;
    Example
    • personleg velferd;
    • både eigedom og velferd stod på spel
  2. samling tenester og goder som bidreg til å gje god velferd (1) for innbyggjarane i eit samfunn;
    Example
    • gjere kutt i velferda;
    • syte for tilstrekkeleg finansiering av velferd
  3. organisert verksemd for å skape trivsel for ei gruppe menneske, til dømes sjøfolk eller soldatar;
    Example
    • organisere velferd for soldatar i krig
Article page

prøve lykka

Senses and Example Sentences

prøve ut noko som ein håper vil lykkast;
gje seg ut på noko utan å vite om det vil gå godt eller dårleg;
jamfør søkje lykka;
Sjå: lykke, prøve
Example
  • ho prøvde lykka som modell;
  • prøve lykka i USA
Article page

måfå

noun uninflectable

Etymology

av må, presens av måtte, og få (2

Set phrases

Article page

timeleg

adjective

Etymology

norrønt tímaligr

Senses and Example Sentences

som høyrer til jorda og den materielle verda;
til skilnad frå åndeleg
Example
  • timelege ting;
  • timeleg lykke
Article page

vere fødd under ei lykkeleg stjerne

Senses and Example Sentences

vere fødd til hell og lykke (etter ei tru på at korleis stjernene står når ein person blir fødd, er avgjerande for den vidare lagnaden);
Sjå: stjerne
Article page

stjerne

noun feminine

Etymology

norrønt stjarna; samanheng med astronom og stella

Senses and Example Sentences

  1. himmellekam som er synleg som ein lysande prikk på nattehimmelen
    Example
    • ein klar himmel med millionar av stjerner;
    • i vest blinka ei stor stjerne
  2. Example
    • få eit slag så ein ser stjerner
  3. noko som liknar ei stjerne (1)
    Example
    • eit juletre med stjerne i toppen;
    • eit ord merkt med stjerne;
    • ein hest med stjerne i panna
  4. merke på kvalitet (der talet på stjerner seier noko om standarden)
    Example
    • campingplassen har tre stjerner;
    • restauranten har fått ei stjerne
  5. person som skil seg ut som uvanleg god på sitt felt;
    vidkjend person
    Example
    • ho var ei ny stjerne i langrennssporet;
    • han er ei stjerne i det vitskaplege miljøet

Set phrases

  • ha ei høg stjerne
    vere godt likt;
    stå høgt i kurs
    • førelesaren har ei høg stjerne hos studentane
  • stjerne i boka/margen
    anerkjenning;
    ros
    • leiinga gav han ei stjerne i boka etter det vellykka prosjektet;
    • spelaren fekk ei stjerne i margen etter innsatsen på treninga
  • stjerner i auga
    auge som lyser av glede eller begeistring
  • stå skrive i stjernene
    vere fastsett av lagnaden
    • det stod ikkje akkurat skrive i stjernene at han skulle bli politikar
  • vere fødd under ei lykkeleg stjerne
    vere fødd til hell og lykke (etter ei tru på at korleis stjernene står når ein person blir fødd, er avgjerande for den vidare lagnaden)
Article page

stråle 2

stråla

verb

Senses and Example Sentences

  1. sende ut strålar;
    lyse, skine;
    Example
    • sola stråler;
    • stråle av glede
  2. avgje stråling
    Example
    • desse mobiltelefonane stråler mest
  3. spreie seg
    Example
    • varmen strålte frå oppheta vegger;
    • frå plassen stråler gatene ut i alle retningar
  4. utrykkje glede;
    vere i godt humør
    Example
    • auga deira strålte av lykke;
    • barna strålte etter framsyninga
Article page