Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
22 results

Nynorsk dictionary 22 entries

losji

noun neuter

Etymology

av fransk logis

Senses and Example Sentences

mellombels husvære;
Example
  • få losji for natta;
  • utgifter til kost og losji;
  • ha gratis kost og losji
Article page

fri 2

adjective

Etymology

av lågtysk vri

Senses and Example Sentences

  1. om person, stat eller styre: som har eller gjev fulle politiske rettar
    Example
    • frie borgarar;
    • innbyggjarane er frie;
    • landet har ein fri riksskipnad;
    • den frie verda;
    • frie val
  2. politisk sjølvstyrt;
    uavhengig
    Example
    • eit fritt land;
    • eitt fritt folk;
    • den frie pressa
  3. verna av lova;
    trygg for åtak
    Example
    • ha fritt leide
  4. ikkje innesperra eller i fangenskap
    Example
    • på fri fot
    • brukt som adverb
      • sleppe fri;
      • setje nokon fri
  5. utan stengsel eller hinder (for ferdsel, rørsle, sikt eller liknande)
    Example
    • fritt armslag;
    • fritt farvatn;
    • fri bane;
    • fritt utsyn;
    • på fri mark;
    • i Guds frie natur
    • brukt som adverb
      • puste fritt;
      • vekse fritt;
      • falle fritt;
      • garden ligg fritt til
  6. ikkje kontrollert eller regulert (av det offentlege);
    tillaten for alle;
    Example
    • fri konkurranse;
    • den frie marknaden;
    • fritt fiske;
    • fritt tilgjenge;
    • fritt ord
  7. ikkje strengt bunden til reglar, mønster, førebilete eller liknande;
    Example
    • fri oppseding;
    • fri rytme;
    • fri assosiasjon;
    • fri fantasi;
    • fri kjærleik
    • brukt som adverb
      • fritt omsett etter tysk
  8. utan særleg påverknad eller omsyn av noko slag;
    Example
    • ha fritt val;
    • av fri vilje;
    • den frie viljen;
    • på fritt grunnlag;
    • fri utvikling
    • brukt som adverb
      • kunne velje fritt;
      • stille nokon fritt;
      • stå heilt fritt
  9. utan særleg tvang, restriksjonar eller liknande
    Example
    • leve eit fritt liv
    • brukt som adverb
      • ha det fritt på jobben
  10. lausriven frå band, plikter, ansvar og liknande
    Example
    • kjenne seg fri som fuglen;
    • vere fri og frank
  11. trygg, open og direkte;
    Example
    • ha eit fritt blikk;
    • føre eit fritt språk;
    • det rådde ein fri tone i laget;
    • vere fri av seg;
    • får eg vere så fri å …
    • brukt som adverb
      • dette meiner eg fritt;
      • snakke fritt ut
  12. som har (mellombels) fritak frå arbeid, skule eller andre plikter;
    friteken, unnateken
    Example
    • ta seg fri frå skulen;
    • ha fri frå jobben;
    • eg vil be meg fri;
    • sleppe fri frå militæret
  13. som unngår;
    som er spart for;
    Example
    • gå fri all sut;
    • fri for angst;
    • bli fri sjukdomen
  14. ikkje skyldig eller innblanda;
    jamfør frikjenne
    Example
    • kjenne nokon fri;
    • dømme nokon fri
  15. som er utan;
    Example
    • vere fri for mat;
    • det er fritt for mus no;
    • boka er fri for humor
  16. brukt som etterledd i samansetningar: utan fare for;
    trygg, sikker
  17. Example
    • fri kost og losji;
    • fri skyss
    • brukt som adverb
      • få boka fritt tilsend
  18. i fysikk og kjemi: som ikkje er bunden til noko;
    ikkje i sambinding
    Example
    • frie elektron;
    • fri energi

Set phrases

  • det er ikkje fritt for
    ein kan ikkje nekte for
    • det er ikkje fritt for at det breier seg ein viss skepsis
  • frie hender
    full handlefridom
    • ho fekk frie hender til å lage ein ny radioserie
  • fritt fall
    • fall som ikkje blir hindra av mekanisk motstand
    • rask og kraftig nedgang i verdi, prestisje eller liknande
      • verdsøkonomien var i fritt fall
  • gå fri
    sleppe straff;
    sleppe unna
  • ha ryggen fri
    • vere sikra mot kritikk og åtak fordi ein handla etter reglane eller på andre måtar har gardert seg
    • vere sikra mot fysisk angrep bakfrå
  • i det fri
    utandørs
    • frukost i det fri
  • ikkje vere fri for
    måtte vedgå at nokon er eller gjer det som er nemnt
    • han er ikkje fri for å vere tjuvaktig
Article page

utgift

noun feminine

Etymology

frå lågtysk

Senses and Example Sentences

sum som ein betaler for varer, tenester, skyldnader eller liknande;
Example
  • faste utgifter;
  • utgifter til kost og losji;
  • utgiftene på budsjettet er større enn inntektene;
  • ha store utgifter på bilen;
  • husleiga er ei stor utgift
Article page

kost 3

noun masculine

Etymology

norrønt kostr; av lågtysk ‘utgift (til føde)'

Senses and Example Sentences

  1. mat og drikke;
    Example
    • få god kost
  2. opphald med mat og drikke
    Example
    • ha nokon i kosten;
    • kost og losji
  3. i overført tyding: åndeleg føde;

Set phrases

  • hard kost
    noko som er vanskeleg å godta eller fordøye
    • filmen var hard kost
  • tung kost
    • kost som er tungmeltande (1)
      • rømmegraut er tung kost
    • noko som er vanskeleg å skjøne
      • boka var tung kost
Article page

innlosjere

innlosjera

verb

Senses and Example Sentences

skaffe losji til
Example
  • dei greidde å innlosjere dei fleste privat

Set phrases

  • innlosjere seg
    skaffe seg losji
    • dei innlosjerte seg på eit gammalt pensjonat
Article page

innlosjere seg

Senses and Example Sentences

skaffe seg losji;
Example
  • dei innlosjerte seg på eit gammalt pensjonat
Article page

kostgodtgjersle

noun feminine

Senses and Example Sentences

godtgjersle som dekkjer utgifter til kost og losji for ein person som er på reise for det offentlege eller ei privat verksemd;
Article page

kostpengar

noun masculine

Senses and Example Sentences

godtgjersle som dekkjer utgifter til kost og losji for ein person som er på reise for det offentlege eller ei privat verksemd;
Article page

pensjonær

noun masculine

Senses and Example Sentences

person som har kost og losji i pensjonat, alders- eller pleieheim eller liknande
Article page

aupairarbeid

noun neuter

Etymology

av au pair

Senses and Example Sentences

lettare husarbeid mot lommepengar, kost og losji i ein familie
Article page