Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
189 results

Nynorsk dictionary 189 entries

ende 4

enda

verb

Etymology

norrønt enda; av ende (1

Senses and Example Sentences

  1. gjere slutt på;
    Example
    • han enda livet sitt for eiga hand
    • brukt som adjektiv
      • flytte heim etter enda studium
  2. ta ende;
    slutte på ein særskild måte;
    få som endepunkt
    Example
    • krigen enda i 1945;
    • møtet enda i kaos;
    • filmen endar godt;
    • ordet endar på ‘t’;
    • han enda som biskop;
    • bilen enda i sjøen

Set phrases

  • ende opp
    til slutt vere på ein viss stad, i ein viss tilstand, i ei viss rolle eller liknande;
    få som endeleg resultat
    • bilete som endar opp på internett;
    • ende opp i kaos;
    • stadig fleire barn endar opp med delt bustad;
    • ho enda opp som gartnar
  • ende sine dagar
    slutte å eksistere;
    døy
    • ho enda sine dagar i 1920;
    • flyet enda sine dagar på ein fjelltopp
Article page

ende 1

noun masculine

Etymology

norrønt endi(r)

Senses and Example Sentences

  1. ytste, avsluttande punkt, kant eller del av noko
    Example
    • enden på tauet;
    • i enden av gata;
    • sitje ved enden av bordet;
    • bygda ligg i enden av ein fjord
  2. Example
    • setje seg på enden;
    • liggje med enden i vêret
  3. det at noko sluttar;
    Example
    • stien tok ende;
    • ein krig utan ende;
    • det er ikkje ende på dystre meldingar;
    • få ende på noko

Set phrases

  • bukta og begge endane
    full kontroll
    • leiinga har bukta og begge endane
  • enden på visa
    slutten på eit lengre hendingsforløp
  • for ende
    over det heile
    • slå ned skogen for ende;
    • ulven tok sau for ende
  • frå ende til annan
    frå byrjing til slutt;
    alt saman
    • det var tull frå ende til annan
  • få endane til å møtast
    greie seg økonomisk
  • gjere ende på
    få slutt på noko;
    gjere til inkjes, øydeleggje;
    drepe
    • gjere ende på fattigdomen;
    • han gjorde ende på alle kaninane;
    • ho gjorde ende på livet
  • lause endar
    tilhøve som ikkje er behandla eller undersøkt ferdig;
    uavklara spørsmål
    • det var mange lause endar i bodskapen til politikaren
  • over ende
    ned frå oppreist stilling;
    hovudstups, i koll
    • bjørka bles over ende;
    • ho stupte over ende;
    • bli slått over ende;
    • føretaket gjekk over ende
  • på ende
    1. oppreist, på kant;
      opp ned
      • gigantiske røyr er sette på ende i skipet
    2. i fullt virvar
      • setje huset på ende;
      • byen stod på ende
  • til ende
    heilt til slutten;
    til endes
    • dei festa fire dagar til ende;
    • føre saka til ende;
    • lese boka til ende
  • til endes
    heilt til slutten;
    til ende
    • fem dagar til endes;
    • dei festa natta til endes;
    • 12 års skulegang er til endes
  • vegs ende
    slutten, målet
    • kome til vegs ende;
    • verksemda er ved vegs ende
Article page

ende 2

adjective

Etymology

same opphav som ende (1

Senses and Example Sentences

oppbrukt
Example
  • pengane er ende;
  • skuledagen var ende;
  • når veden er ende, sloknar elden
Article page

ende 3

adverb

Etymology

same opphav som ende (1

Senses and Example Sentences

beint, rakt, rett
Example
  • sige ende ned;
  • berget står ende opp;
  • gje seg ende over;
  • rope ende over seg
Article page

øydeleggje, øydelegge

øydeleggja, øydelegga

verb

Etymology

av dansk ødelægge og bokmål ødelegge; jamfør norrønt leggja í eyði

Senses and Example Sentences

  1. påføre skade (slik at noko blir ubrukeleg);
    skade, rasere
    Example
    • øydeleggje egga på kniven;
    • bombinga hadde øydelagt byen heilt;
    • ungane øydelegg ting;
    • stormen øydela frukttrea
    • brukt som adjektiv:
      • ein øydeleggjande krig;
      • ein øydelagd by
  2. påføre psykisk skade
    Example
    • han kom til å øydeleggje guten med den oppsedinga si
  3. gjere ende på (noko verdifullt)
    Example
    • dei vil ikkje øydeleggje venskapen mellom dei;
    • han øydelegg livet sitt med vitlaus framferd;
    • ho har fått øydelagd sitt gode namn og rykte

Set phrases

  • øydeleggje seg
    skade seg;
    kome til skade
    • han øydela seg på ein treningstur
Article page

heve, hevje

heva, hevja

verb
split infinitive: hevja

Etymology

norrønt hefja, truleg av tysk heben; jamfør dansk hæve

Senses and Example Sentences

  1. setje høgare;
    lyfte
    Example
    • heve taktstokken;
    • gjestene hever glaset til skål;
    • dei har hevd taket med 50 centimeter;
    • vingen hevde blikket og fann spissen ledig framfor målet
  2. gjere betre;
    styrke, auke
    Example
    • heve nivået
    • brukt som adjektiv:
      • få ein hevd levestandard
  3. få utbetalt
    Example
    • heve løn;
    • heve ein sum i banken
  4. gjere slutt på;
    oppheve, annullere, bryte
    Example
    • heve ein kontrakt;
    • heve trulovinga;
    • heve møtet

Set phrases

  • heve augebryna
    syne skeptisk undring
  • heve seg
    stige
    • deigen hever seg;
    • brystet hevde seg;
    • landet har hevt seg etter istida;
    • dei høge toppane hever seg over slettelandet
  • heve seg over
    ikkje bry seg om
    • han hevde seg over folkesnakket
  • heve stemma
    snakke høgare
  • heve taffelet
    ende måltidet
  • kjenne seg hevd over
    1. kjenne seg betre enn
      • han kjende seg hevd over mengda
    2. meine at reglar, normer og liknande ikkje gjeld ein sjølv
      • dei kjende seg hevde over lov og styresmakter
  • med hevd hovud
    stolt, sjølvmedviten
  • på tå hev
    1. på tærne
      • stå på tå hev
    2. i skjerpa, vaken tilstand
      • spelarane var på tå hev frå kampstart
  • vere hevd over
    1. vere upåverka av
      • ho er hevd over kritikk;
      • dei er hevde over slike løyer
    2. ikkje vere til å ta feil av
      • dette er hevt over all tvil
Article page

rive 3

riva

verb

Etymology

norrønt rífa og hrífa

Senses and Example Sentences

  1. slite i to eller fleire bitar;
    få flengje;
    flerre, spjerre
    Example
    • hunden reiv sauen i hel;
    • rive seg opp på piggtråden;
    • ungane har rive i stykke plakaten;
    • forfattaren riv sundt arket og slengjer det i boset
  2. gni sund;
    Example
    • rive ost
    • brukt som adjektiv
      • rivne gulrøter
  3. Example
    • rive av ei fyrstikk
  4. herje, svi
    Example
    • gikta riv og slit i kroppen;
    • brennevinet reiv i halsen
  5. rykkje, slite
    Example
    • rive seg i håret;
    • rive av seg kleda;
    • rive nokon over ende
  7. bryte ned, rasere, jamne med jorda
    Example
    • rive eit hus;
    • rive ned og øydeleggje
  8. velte, dytte ned
    Example
    • rive eit hinder;
    • høgdehopparen reiv i første forsøk

Set phrases

  • bli riven bort/vekk
    1. døy brått og uventa;
      omkome
      • han vart riven bort i ei ulykke
    2. forsvinne frå marknaden
      • alle billettane vart rivne vekk
  • få riven pels
    kome uheldig frå noko
  • rive av seg
    fortelje (til dømes ein vits) på ståande fot
  • rive frå seg
    gjere seg fort ferdig
    • dei riv frå seg arbeidet
  • rive i nasen
    lukte skarpt
    • lukta av mugg riv i nasen;
    • ei skarp lukt av sprit reiv han i nasen
  • rive kjeft
    krangle, skjelle (for moro skuld), skråle
  • rive med
    gjere oppglødd
    • musikken riv folk med
  • rive med seg
    1. trekkje med seg
      • flaumen riv med seg huset
    2. fengje, engasjere
      • musikaren reiv med seg publikum
  • rive opp
    1. opne brått og hardhendt
      • han reiv opp døra
    2. rippe opp
      • rive opp eit sår
  • rive seg laus
    frigjere seg frå
  • rive til seg
    skaffe seg, leggje under seg
Article page

vassende

noun masculine

Senses and Example Sentences

ytste (eller nedste) ende av eit vatn;
motsett vassbotn (2)
Article page

vassbotn

noun masculine

Etymology

norrønt vazbotn

Senses and Example Sentences

  1. grunn (1, 4) i eit vatn
  2. inste (eller øvste) ende av eit vatn;
    motsett vassende
Article page

valse 1, vals 2

noun masculine

Etymology

frå tysk; same opphav som vals (1

Senses and Example Sentences

sylinder eller trommel som roterer om tappar i kvar ende
Example
  • valsen på ein skrivemaskin
Article page