Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
64 results

Nynorsk dictionary 64 entries

betong

noun masculine

Pronunciation

betånˊg

Etymology

gjennom fransk; frå latin bitumen ‘jordbek’

Senses and Example Sentences

byggjemateriale av sement, vatn, sand og pukkstein eller singel
Example
  • huset er bygd i betong

Set phrases

  • armert betong
    betong med innstøypte stålstenger
Article page

tetrapod

noun masculine

Etymology

av gresk pous, genitiv podos ‘fot’; jamfør tetra-

Senses and Example Sentences

  1. samnemning for alle virveldyr med fire føter som pustar med lunger
  2. firearma bølgjebrytar (1) av betong
Article page

tetningskjerne

noun masculine

Senses and Example Sentences

vasstett kjerne (av betong, jord eller leire) som tetning (2) i ein fyllingsdam
Article page

stein 1

noun masculine

Etymology

norrønt steinn

Senses and Example Sentences

  1. fast og hardt mineralsk materiale som finst i store og små stykke i jordskorpa;
    til skilnad frå jord (3), sand (1) og grus (1
    Example
    • bryte stein;
    • i Noreg er det mykje stein
  2. blokk eller klump av stein (1, 1)
    Example
    • kaste stein;
    • få stein i skoen;
    • hoppe frå stein til stein over elva;
    • steinane rasa ned fjellsida
  3. stykke som er tilhogge av stein (1, 1) eller laga av betong, tegl eller liknande og nytta til eit særskilt føremål
    Example
    • reise ein stein på grava;
    • leggje ny stein på taket
  4. edelt (fargerikt) mineral (1) brukt i smykke;
    Example
    • edle steinar
  5. frø av steinfrukt med hardt skal rundt
    Example
    • spytte ut steinen
  6. hardt frø i bær
    Example
    • druer utan stein
  7. i medisin: liten fast lekam som blir skild ut, særleg i kjertlar

Set phrases

  • byggje/leggje stein på stein
    arbeide tolmodig for å nå eit mål
    • bedrifta bygde stein på stein i etableringsfasen;
    • vi må leggje stein på stein for å få framgang
  • ein skal ikkje kaste stein når ein sit i glashus
    ein bør ikkje kritisere andre for noko ein sjølv kan kritiserast for
  • erte på seg stein
    terge til den aller rolegaste blir oppøst
  • falle ein stein frå nokons hjarte
    bli fri frå ei tung bør (1, 2)
    • det fall ein stein frå hjartet hans da han fekk vite sanninga
  • få ein stein til å gråte
    få den mest kjenslelause til å ynkast over nokon
  • ha eit hjarte av stein
    vere hard og kjenslelaus
  • hard som stein
    svært hard
  • hoggen/skriven i stein
    umogleg å endre
    • framtida er ikkje hoggen i stein;
    • planane er ikkje skrivne i stein
  • ikkje liggje att stein på stein
    vere eller bli heilt øydelagd
  • kaste den første steinen
    vere den første til å døme eller kritisere
  • kaste stein i glashus
    kritisere nokon for noko ein sjølv har gjort feil
    • opposisjonspartiet kastar stein i glashus
  • leggje stein til børa/byrda
    auke vanskane for andre
    • denne lova legg stein til byrda for dei som er komne i ein vanskeleg situasjon;
    • den låge lønsveksten la stein til børa
  • snu kvar stein
    undersøkje nøye;
    saumfare
  • sove som ein stein
    sove tungt
  • steinar for brød
    noko verdilaust i staden for noko nyttig
Article page

skal

noun neuter

Etymology

samanheng med skjel

Senses and Example Sentences

  1. hornaktig hylster kring kroppen hos virvellause dyr eller egg
    Example
    • store, svarte skjel med tjukt skal;
    • dei fann skal frå små sjødyr
  2. ytste laget på frukt, frø eller grønsak
    Example
    • agner og skal;
    • ha rive skal av ein appelsin i røra
  3. Example
    • eit skal av betong
  4. flak av noko hardt
    Example
    • slå eit skal av tanna
  5. i overført tyding: stengsel som vernar mot omverda
    Example
    • han gjekk inn i skalet sitt
  6. i overført tyding: noko tomt og innhaldslaust
    Example
    • utan kultur er byen eit tomt skal
  7. i fysikk: elektronskal
Article page

betongbygg

noun neuter

Senses and Example Sentences

Article page

slipe

slipa

verb

Etymology

truleg frå lågtysk; jamfør norrønt slípari ‘slipar’

Senses and Example Sentences

  1. kvesse reiskap med egg (1, 1))
    Example
    • ho sliper ljåen med brynet;
    • saksa treng å bli slipt snart
  2. glatte;
    pusse
    Example
    • slipe diamantar;
    • vi må slipe sparkelen
    • brukt som adjektiv:
      • golvet er slipt betong
  3. male trevyrke til tremasse
  4. i overført tyding: finpusse (2)
    Example
    • ho bør slipe songrøysta si litt

Set phrases

  • slipe av/bort
    • pusse vekk
      • serienummeret på sykkelen var slipt bort
    • fjerne (noko som er uynskt)
      • dei har begge slipt av dei skarpaste kantane etter mange års ekteskap
  • slipe knivane
    gjere seg klar til kamp
    • partia sliper knivane før valkampen
Article page

slemme 1

slemma

verb

Etymology

av tysk schlämmen opphavleg ‘reinse for slam’

Senses and Example Sentences

  1. skilje grovare og finare delar i stoff, pulver og liknande ved å blande det i væske slik at dei grove delane botnfeller seg først
  2. dynke eller smørje ei blanding av sement og vatn eller tynn mørtel på mur eller betong;
Article page

tobb

noun masculine

Etymology

frå engelsk tub ‘kar’

Senses and Example Sentences

kasse eller behaldar til å laste og losse malm, kol, betong og liknande med
Article page

kasse

noun feminine or masculine

Etymology

gjennom tysk, frå italiensk; av latin capsa, samanheng med capere ‘ta, romme’

Senses and Example Sentences

  1. (oftast firkanta) behaldar av tre, metall, plast eller liknande av varierande storleik;
    stor øskje
    Example
    • ei kasse øl;
    • dei pakka bøkene i kasser
  2. noko som minner om forma av ei kasse
    Example
    • bilen er ei gammal kasse;
    • bydelen er berre store kasser av betong
  3. noko som omgjev eller beskytter noko
  4. rom eller stad for inn- og utbetalingar i butikk, bank, kontor eller liknande
    Example
    • sitje i kassa
  5. forråd av pengar;
    kassaapparat, pengeskrin
    Example
    • ho tel opp kassa;
    • dei stal av kassa
  6. middel eller fond for medlemene i ein institusjon eller til samfunnsføremål

Set phrases

  • ebbe i kassa
    lite pengar;
    pengemangel
    • det er ebbe i kassa, så det var ikkje pengar til røyk
  • per/pr. kasse
    • som har pengar
    • som føler seg i form;
      som er i orden
      • ho kjenner seg ikkje per kasse i dag;
      • uttalen er ikkje heil per kasse;
      • ho er alltid per kasse når det gjeld mote
  • spytte i kassa
    gje økonomisk støtte;
    spytte i børsa
    • fleire investorar spytta i kassa for å sikre det lokale museet
Article page