Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
25 results

Nynorsk dictionary 25 entries

arkiv

noun neuter

Pronunciation

arkiˊv

Etymology

gjennom latin; frå gresk arkheion ‘regjeringsbygg’, av arkhe ‘opphav, styre’

Senses and Example Sentences

  1. (systematisk ordna) samling av dokument, ting og anna
    Example
    • digitalt arkiv;
    • leggje brevet i arkivet;
    • arkivet til institusjonen
  2. bygning, rom med arkiv (1)
Article page

byggje 1, bygge 1

byggja, bygga

verb

Etymology

norrønt byggja; samanheng med bu (3

Senses and Example Sentences

  1. (la) føre opp;
    (la) tømre eller mure;
    lage til
    Example
    • byggje hus;
    • byggje vegar;
    • byggje skip og båtar;
    • fuglane byggjer reir;
    • han drøymer om å byggje sin eigen el-gitar;
    • dei bygde ferdig tunnelen i fjor
  2. setje hus på (ei tuft);
    busetje (eit land)
    Example
    • byggje eit land
  3. utvikle muskelmasse
    Example
    • trene og byggje musklar
  4. skape, utvikle
    Example
    • byggje sin eigen identitet;
    • byggje vidare på dei interessene ein har;
    • ha som mål å byggje tillit

Set phrases

  • byggje bru
    få i stand tilnærming mellom to partar med heilt ulike standpunkt
    • byggje bru mellom generasjonane
  • byggje inn
    føye inn (i noko anna)
    • kraftverket er bygd inn i fjellet
  • byggje luftslott
    leggje store planar som ikkje let seg gjennomføre
  • byggje ned
    trappe ned;
    redusere
    • byggje ned fordomar og motsetningar
  • byggje og bu
    busetje seg;
    ha tilhald
    • folk vil byggje og bu i distrikta
  • byggje om
    endre (ei bygning)
    • byggje om huset
  • byggje opp
    setje saman;
    utvikle
    • byggje opp tenestetilbodet;
    • boka er bygd opp som ei kriminalgåte;
    • dei planlegg å byggje opp eit historisk arkiv
  • byggje på
    1. gjere ei bygning større;
      lage til eit tilbygg
      • huset vart bygd på i høgda
    2. vere tufta på;
      ha til grunnlag for
      • vurdere omstenda som vedtaket er bygd på
  • byggje seg opp
    vekse i styrke
    • høgtrykk byggjer seg opp;
    • spenninga har bygd seg opp
  • byggje til
    reise som tilbygg
    • den nye stova vart bygd til
  • byggje ut
    1. gjere meir effektiv;
      utvikle
      • mange fossar er bygde ut
    2. utvide, styrkje
      • byggje ut tenestene i kommunen
  • Roma vart ikkje bygd på éin dag
    eit stort arbeid krev si tid
Article page

klipparkiv

noun neuter

Senses and Example Sentences

arkiv med utklipp frå aviser, tidsskrift eller liknande
Article page

dag

noun masculine

Etymology

norrønt dagr; samanheng med døgn

Senses and Example Sentences

  1. del av døgnet da det er lyst
    Example
    • dag og natt;
    • dagen gryr;
    • langt på dag;
    • han kom utpå dagen
  2. brukt i helsing
    Example
    • god dag!
    • ha ein fin dag!
  3. Example
    • arbeide full dag;
    • vere ferdig for dagen
  4. døgn som tidsrom
    Example
    • ein dags tid;
    • om 14 dagar;
    • året har 365 dagar
  5. døgn som tidspunkt;
    dato
    Example
    • kva for dag har vi i dag?
    • tredje dag jul;
    • til lykke med dagen!
    • ord for dagen
  6. brukt om ubestemt fastsetjing av tid
    Example
    • frå den dagen;
    • ein svart dag;
    • ein dag hende det
  7. tid nett no
    Example
    • enno i dag;
    • ungdomen av i dag;
    • dagens problem
  8. i fleirtal: brukt om tidbolk
    Example
    • i dei dagar;
    • i gamle dagar;
    • han har gode dagar;
    • huset har sett betre dagar
  9. i fleirtal: liv, levetid
    Example
    • ho er blitt berømt på sine gamle dagar
  10. brukt som etterledd i fleirtal i nemning på arrangement, tilskiping som varer to dagar eller meir
    Example
    • Olavsdagane

Set phrases

  • all sin dag
    all si tid;
    heile livet
    • han var stokk konservativ all sin dag
  • dags dato
    i dag
    • per dags dato;
    • til dags dato har det ikkje hendt;
    • avtalen gjeld frå dags dato
  • den dag i dag
    ennå
    • kva som skjedde med han, veit ho ikkje den dag i dag
  • ein av dagane
    med det første;
    snart
    • restlageret kjem til å bli seld ut ein av dagane
  • gje ein god dag i
    ikkje bry seg om;
    gje blaffen i
    • han gav ein god dag i arbeidet sitt
  • ha dagen
    vere heldig;
    lykkast
    • for å vinne, må ein ha dagen
  • her ein dag
    nyleg
    • han ringde henne her ein dag
  • i alle dagar
    brukt i uttrykk for undring
    • i alle dagar, kva er dette for noko?
    • kva i alle dagar skulle dei gjere no?
    • kvifor i alle dagar skulle vi gjere det?
  • i desse dagar
    no, kva dag som helst
  • klart som dagen
    innlysande
    • no minnest eg alt klart som dagen
  • kome for dagen
    bli funnen eller kjend
    • eit stort arkiv har kome for dagen
  • leggje for dagen
    vise
    • studentane har lagt for dagen ei stor interesse
  • no om dagen
    no for tida
  • no til dags
    no for tida
  • opp i dagen
    1. på jordyta;
      synberr
      • plastleidninga ligg opp i dagen
    2. tydeleg, klart fram
      • løyndomane kjem opp i dagen
  • sjå dagen
    bli til
    • damelaget såg dagen i 2010
  • sjå dagens lys
    1. bli fødd
    2. bli til røyndom;
      bli skapt
      • jazzfestivalen såg dagens lys i 1964
  • ta av dage
    drepe
  • vere dags for
    vere tid for eller på tide med
  • år og dag
    lang tid
    • det er år og dag sidan eg såg han
Article page

ufullkomen, ufullkommen

adjective

Senses and Example Sentences

  1. som ikkje er komplett (2);
    ufullstendig, mangelfull
    Example
    • ufullkomne arkiv
  2. som ikkje er fullkomen (2);
    med visse lyte
    Example
    • mennesket er ufullkome
Article page

statsarkiv

noun neuter

Senses and Example Sentences

lokalt arkiv for dokument frå statlege styresmakter i eit visst område
Article page

kome for dagen

Senses and Example Sentences

bli funnen eller kjend;
Sjå: dag
Example
  • eit stort arkiv har kome for dagen
Article page

byggje opp

Senses and Example Sentences

setje saman;
utvikle;
Sjå: byggje
Example
  • byggje opp tenestetilbodet;
  • boka er bygd opp som ei kriminalgåte;
  • dei planlegg å byggje opp eit historisk arkiv
Article page

nedlåst

adjective

Senses and Example Sentences

som er låst ned
Example
  • materialet legg nedlåst i eit arkiv
Article page

platearkiv

noun neuter

Senses and Example Sentences

Article page