Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
10 results

Nynorsk dictionary 10 entries

agere

agera

verb

Pronunciation

ageˊre

Etymology

frå latin ‘gjere, setje i rørsle’

Senses and Example Sentences

  1. spele (ei rolle);
    opptre som
    Example
    • agere storkar;
    • agere dum
  2. Example
    • agere rasjonelt
Article page

spele

spela

verb
split infinitive: -a

Etymology

av lågtysk spelen, spillen

Senses and Example Sentences

  1. Example
    • sola spela i vassflata
  2. vere med i eller drive med lagspel eller liknande
    Example
    • spele fotball;
    • dei spela mot eit utanlandsk lag
  3. vere med i spel med kort, terningar eller liknande
    Example
    • spele sjakk
  4. satse pengar;
    vedde
    Example
    • spele lotto;
    • spele på travbana
  5. få fram, lage musikk
    Example
    • dei spelar på trekkspel;
    • foreldra spela plater i stua;
    • spele ein sonate
  6. utføre ei teaterrolle, filmrolle eller liknande
    Example
    • spele ei rolle dårleg;
    • spele revy;
    • teateret spelar no ‘Nokon kjem til å komme’ av Jon Fosse
  7. opptre som;
    Example
    • spele idiot
  8. om fugl: lage paringslyd
    Example
    • orrhanen spelar oppi åsen

Set phrases

  • spele ballen over til
    overlate neste trekk til
    • staten spelar ballen over til kommunane
  • spele ei rolle
    ha noko å seie;
    påverke
    • det dårlege vêret kan ha spela ei rolle for dei dårlege avlingane;
    • det spelar inga rolle
  • spele eit høgt spel
    ta ein stor vågnad
  • spele fallitt
    mislykkast
    • prosjektet har spela fallitt
  • spele for galleriet
    opptre falskt og hyklersk for å gjere andre til lags
  • spele inn
    • lage opptak av (ein film, ei plate eller liknande)
      • filmen er spela inn i Noreg
    • gje inntekt ved framvisning (av film, teaterstykke eller liknande)
      • filmen har spela inn store summar
    • verke inn;
      ha noko å seie
      • fleire faktorar vil spele inn;
      • vêret spelar inn på inntrykket av turen
  • spele korta sine godt
    utnytte dei sjansane ein får
  • spele med
    vere delaktig i;
    ha verknad på
    • eg prøver å spele med i staden for å stride imot
  • spele med opne kort
    ikkje løyne noko
  • spele nokon eit puss
    lure eller narre nokon
  • spele nokon ut over sidelinja
    setje nokon ut av spel;
    gjere nokon makteslaus
  • spele opp
    byrje å spele musikk
    • spele opp til dans
  • spele på lag
    samarbeide
  • spele på mange strenger
    vere allsidig
  • spele på noko
    utnytte noko
    • spele medvite på noko
  • spele ut
    ha utspelet
  • spele ut mot
    setje opp mot (kvarandre)
Article page

aktiv 2

adjective

Etymology

av latin activus ‘verksam, handlande’ av actus, perfektum partisipp av agere ‘handle’

Senses and Example Sentences

  1. Example
    • aktive lagsfolk;
    • aktive og passive medlemer;
    • ein aktiv idrettsutøvar;
    • ein aktiv vulkan;
    • i aktiv teneste;
    • gjere ein aktiv innsats;
    • spele ei aktiv rolle;
    • aktiv på sosiale medium;
    • politisk aktiv;
    • fysisk aktiv;
    • seksuelt aktiv
    • brukt som adverb
      • delta aktivt;
      • ta aktivt del i;
      • arbeide aktivt for noko;
      • bidra aktivt
    • brukt som substantiv
      • både dei aktive og leiarane budde på hotell
  2. om verb: som uttrykkjer ei handling eller ein tilstand som subjektet utfører eller er årsak til;
    Example
    • verb med aktiv tyding;
    • aktiv form av verbet;
    • aktive og passive setningar

Set phrases

  • aktiv dødshjelp
    tiltak for å avslutte livet til ein person som er håplaust sjuk og som sjølv ønskjer å døy
    • gje ein pasient aktiv dødshjelp
  • aktivt ordforråd
    orda ein bruker
    • ha eit større passivt enn aktivt ordforråd;
    • utvide det aktive ordforrådet sitt
Article page

aksjon

noun masculine

Pronunciation

aksjoˊn

Etymology

av latin actio, av agere ‘handle, setje i rørsle’

Senses and Example Sentences

  1. organisert handling som har til føremål å gripe inn i eller endre ein situasjon
    Example
    • setje i gang ein aksjon for fleire sjukeheimsplassar
  2. i fysikk: følgje av ei kraft; motsett reaksjon
    Example
    • Newtons lov om aksjon og reaksjon

Set phrases

  • gå til aksjon
    ta affære;
    gripe inn
    • politiet gjekk til aksjon
  • i aksjon
    i verksemd
    • fotballspelarar i full aksjon;
    • sjå ein kokk i aksjon over grytene
Article page

navigere

navigera

verb

Etymology

frå latin , av navis ‘skip’ og agere ‘bevege framover’

Senses and Example Sentences

  1. styre skip, fly eller anna fartøy
    Example
    • navigere i ureint farvatn
  2. finne posisjonen og leia for
    Example
    • trekkfuglar kan navigere etter stjernene;
    • navigere utan GPS
  3. flytte seg i ein digital struktur
    Example
    • med musa kan du navigere deg fram
  4. handle slik at ein oppnår det ein ynskjer
    Example
    • leiarar må navigere klokt
  5. finne fram, orientere seg
    Example
    • navigere i informasjonsjungelen
Article page

akt 1

noun feminine

Etymology

av latin actus ‘handling’, av agere ‘handle, setje i rørsle’

Senses and Example Sentences

  2. Example
    • ei kyrkjeleg akt
  3. Example
    • ta seg eit bad etter akta
  4. hovudbolk i eit skodespel
    Example
    • eit skodespel i fem akter;
    • bli drepen i siste akta
  5. skriftleg utgreiing;
    (saks)dokument
    Example
    • underteikne akta
  6. (bilete av) naken modell
    Example
    • måle akt;
    • liggjande akt
Article page

agitere

agitera

verb

Pronunciation

agiteˊre

Etymology

av latin agitare ‘setje i rørsle’; samanheng med agere

Senses and Example Sentences

freiste å påverke folks syn med overtaling, egging eller liknande;
Example
  • agitere for ei sak, eit parti
Article page

agent

noun masculine

Pronunciation

agenˊt

Etymology

av latin agens, genitiv agentis, presens partisipp av agere ‘gjere’

Senses and Example Sentences

  1. seljar (2), salsrepresentant
    Example
    • agent for brusautomatar;
    • agent for eit plogfirma;
    • vere agent i utlandet for eit reiarlag
  2. person som arbeider i etterretningstenesta;
    Example
    • hemmeleg agent;
    • agent for ei framand makt
Article page

aktor

noun masculine

Pronunciation

-aˊtorar eller  -atoˊrar

Etymology

frå latin ‘handlande person’; samanheng med agere

Senses and Example Sentences

offentleg klagar i ei straffesak, motsett forsvarar
Article page

aktør

noun masculine

Etymology

frå fransk; samanheng med agere

Senses and Example Sentences

handlande, medverkande person
Example
  • alle aktørane på scena var amatørar;
  • aktørane på verdsarenaen – stormaktene
Article page