Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
30 results

Bokmål dictionary 15 entries

subjunksjon

noun masculine

Senses and Example Sentences

ubøyelig bindeord som står først i en leddsetning eller en infinitivkonstruksjon (før kalt underordnende konjunksjon)
Example
  • ‘at’, ‘om’, ‘da’, ‘når’ og ‘å’ er noen av subjunksjonene
Article page

jo … jo …

Senses and Example Sentences

Se: jo
  1. brukt ved sammenstilling av to komparativer
    Example
    • jo enklere, jo bedre
  2. brukt som subjunksjon ved sammenstilling av to komparativer
    Example
    • jo mer som betales nå, jo mindre blir sluttregningen
Article page

dess … dess …

Senses and Example Sentences

Se: dess
  1. brukt ved sammenstilling av to komparativer
    Example
    • dess fortere, dess bedre
  2. brukt som subjunksjon ved sammenstilling av to komparativer
    Example
    • dess lenger de gikk, dess varmere ble det
Article page

jo 2

adverb

Senses and Example Sentences

brukt trykklett: da (vel), nå, nok, som kjent;
jamfør dess (2
Example
  • det er jo bare tull;
  • det er jo slik det er;
  • det skulle jo bare mangle;
  • det er jo det jeg sier;
  • det er jo nettopp det du har gjort;
  • der kommer de alt, jo;
  • hun er jo over 70 år;
  • de er jo så snille

Set phrases

  • jo før, jo heller
    så snart som mulig
  • jo … dess …
    • brukt ved sammenstilling av to komparativer
      • jo raskere, dess lettere
    • brukt som subjunksjon ved sammenstilling av to komparativer
      • jo mer hun spurte, dess mer usikker ble han
  • jo … desto …
    brukt ved sammenstilling av to komparativer
    • jo mer, desto bedre;
    • jo lenger du venter, desto verre blir det
  • jo … jo …
    • brukt ved sammenstilling av to komparativer
      • jo enklere, jo bedre
    • brukt som subjunksjon ved sammenstilling av to komparativer
      • jo mer som betales nå, jo mindre blir sluttregningen
Article page

dess 2

adverb

Etymology

norrønt þess, genitiv av þat ‘det’

Senses and Example Sentences

  1. jamfør jo (2
    Example
    • hard utenpå, men dess mykere inni;
    • han sier ikke så mye, men tenker dess mer

Set phrases

  • dess … dess …
    • brukt ved sammenstilling av to komparativer
      • dess fortere, dess bedre
    • brukt som subjunksjon ved sammenstilling av to komparativer
      • dess lenger de gikk, dess varmere ble det
  • jo … dess …
    • brukt ved sammenstilling av to komparativer
      • jo raskere, dess lettere
    • brukt som subjunksjon ved sammenstilling av to komparativer
      • jo mer hun spurte, dess mer usikker ble han
Article page

årsakssetning

noun masculine or feminine

Senses and Example Sentences

i språkvitenskap: leddsetning som er innledet av en subjunksjon (oftest fordi), og som uttrykker årsaken til at verbalhandlingen i oversetningen skjer
Article page

jo … dess …

Senses and Example Sentences

Se: dess, jo
  1. brukt ved sammenstilling av to komparativer
    Example
    • jo raskere, dess lettere
  2. brukt som subjunksjon ved sammenstilling av to komparativer
    Example
    • jo mer hun spurte, dess mer usikker ble han
Article page

sammenligningssubjunksjon, sammenlikningssubjunksjon

noun masculine

Senses and Example Sentences

i grammatikk: subjunksjon som innleder en sammenligningssetning eller et sammenligningsledd
Example
  • de vanligste sammenligningssubjunksjonene er ‘enn’ og ‘som’
Article page

hensiktssubjunksjon

noun masculine

Senses and Example Sentences

Example
  • i setningen ‘jeg forteller det for at du skal forstå’ er ‘for at’ en hensiktssubjunksjon
Article page

bindeord

noun neuter

Senses and Example Sentences

i språkvitenskap: ord som binder sammen setninger eller setningsledd;
Article page

Nynorsk dictionary 15 entries

subjunksjon

noun masculine

Senses and Example Sentences

ubøyeleg bindeord som står først i ei leddsetning eller ein infinitivkonstruksjon (før kalla underordnande konjunksjon)
Example
  • orda ‘å’, ‘at’ og ‘som’ er subjunksjonar
Article page

utan

preposition

Etymology

norrønt útan; av ut

Senses and Example Sentences

  1. inn frå, innover frå
    Example
    • utan havet, tunet;
    • utan med stranda – innover stranda
  2. på utsida av
    Example
    • utan døra
    • særleg som adverb:
      • både innan og utan
  3. ikkje (utstyrt) med, fri for, skild frå
    Example
    • gå utan hatt;
    • utan mat og pengar;
    • greie seg godt utan (briller, følgje);
    • dei reiste utan han;
    • slå seg utan å gråte;
    • han slo seg utan at han gret;
    • det gjekk, men ikkje utan slit
  4. bortsett frå, utanom
    Example
    • alle var der utan (m)eg;
    • ho bad alle utan meg;
    • eg reiser ikkje utan at du blir med
  5. som subjunksjon: utan at, ikkje slik at
    Example
    • han var her utan eg visste det
  6. som subjunksjon: utan at, dersom ikkje
    Example
    • eg reiser ikkje utan du blir med

Set phrases

  • utan tvil
    tvillaust
  • utan vidare
    beinfram, rett og slett, som ein sjølvsagd ting
Article page

jo 2

adverb

Etymology

frå lågtysk

Senses and Example Sentences

brukt trykklett: da (vel), no, nok, må vite, som kjent;
jamfør dess (3
Example
  • dette er jo lett;
  • klart han veit det, han er jo fagmann

Set phrases

  • jo før, jo heller
    så snart som mogleg
  • jo … dess …
    • brukt ved samanstilling av to komparativar
      • jo før, dess betre
    • brukt som subjunksjon ved samanstilling av to komparativar
      • jo fleire som har jobb utanfor eigen kommune, dess fleire nyttar bil
  • jo … desto …
    brukt ved samanstilling av to komparativar
    • jo meir, desto betre;
    • jo meir eg lærer, desto meir ynskjer eg å lære
  • jo … jo …
    • brukt ved samanstilling av to komparativar
      • jo fleire, jo betre
    • brukt som subjunksjon ved samanstilling av to kompartivar
      • jo meir ein veit, jo meir er det ein innser at ein ikkje veit
Article page

dess 3, di

adverb

Etymology

av dess (2

Senses and Example Sentences

  1. jamfør jo (2
    Example
    • ho sa lite, men tenkte dess meir

Set phrases

  • dess … dess …
    • brukt ved samanstilling av to komparativar
      • dess galnare, dess betre
    • brukt som subjunksjon ved samanstilling av to komparativar
      • dess lenger dei gjekk, dess varmare vart det
  • jo … dess …
    • brukt ved samanstilling av to komparativar
      • jo før, dess betre
    • brukt som subjunksjon ved samanstilling av to komparativar
      • jo fleire som har jobb utanfor eigen kommune, dess fleire nyttar bil
Article page

best 2

adjective

Etymology

norrønt beztr; superlativ av bra og god

Senses and Example Sentences

  1. som dugar til mest, med størst dugleik;
    Example
    • vere best i verda;
    • beste spelaren på bana;
    • den beste idrettsutøvaren
    • brukt som substantiv:
      • gjere sitt beste;
      • prestere på sitt beste
  2. mest tenleg, som gjev mest nytte;
    Example
    • den beste løysinga;
    • det er best ikkje å nemne det;
    • det blir best for alle;
    • kjolen har sett sine beste dagar
    • brukt som substantiv:
      • til beste for alle;
      • tenkje berre på sitt eige beste
  3. som ein rangerer høgast, som tiltaler sansane mest;
    mest behageleg eller gledeleg
    Example
    • beste frukta er pærer;
    • aust eller vest, heime er best;
    • beste handelen eg har gjort;
    • min beste ven
    • brukt som substantiv:
      • det beste eg har sett;
      • prestere som de beste
  4. i størst mon;
    Example
    • eg har best tid om kvelden;
    • det er best plass hos deg
  5. mest moralsk høgtståande;
    Example
    • det beste mennesket eg kjenner;
    • gjere det som er best
  6. mest velgrunna eller gyldig
    Example
    • beste odelsrett har eldste barnet;
    • beste prioritet
  7. gjævast, rikast
    Example
    • beste folka i bygda
  8. brukt som adverb: lettast, med minst vanske;
    tydelegast
    Example
    • av dette ser vi best kva som må gjerast
  9. brukt som adverb: grundigast, forsvarlegast;
    kraftigast, mest intenst
    Example
    • ein er best hjelpt når ein er sjølvhjelpt;
    • springe som best ein kan;
    • ho trivst best heime
    • brukt som subjunksjon:
      • best det var, gjekk ho

Set phrases

  • best før
    om matvarer: av best kvalitet før
    • mjølka er best før 18.03.19
  • det beste ein veit
    det ein rangerer høgast (innanfor eit slag)
    • pizza er det beste eg veit;
    • dansing er det beste han veit
  • det kan hende den beste
    ofte brukt for å gje trøyst:
    • eit mistak som kan hende den beste;
    • utur kan skje sjølv den beste
  • etter beste evne
    så godt ein klarar
    • prøve etter beste evne;
    • eg har etter beste evne prøvd å forstå
  • i beste fall
    om alt går etter planen;
    med best tenkjelege utfall
    • forskinga kan i beste fall gje oss svar på eit viktig spørsmål;
    • eit tiltak som i beste fall ikkje vil ha nokon effekt
  • i sin beste alder
    i den alderen ein gjer mest eller best arbeid
    • vere nyutdanna og i sin beste alder
  • i sine beste år
    i den alderen då arbeidsevna er på topp
    • ein gardbrukar i sine beste år
  • på sitt beste
    i si mest framgangsrike utgåve;
    på høgdepunktet, i toppform
    • Beatles på sitt beste;
    • bading er ein del av sommaren på sitt beste
  • som best ein kan
    så godt ein greier eller det lèt seg gjere
Article page

årsakssetning

noun feminine

Senses and Example Sentences

i språkvitskap: leddsetning som blir innleidd av subjunksjon (oftast fordi), og som uttrykkjer årsaka til at verbalhandlinga i oversetninga skjer
Article page

jo … jo …

Senses and Example Sentences

Sjå: jo
  1. brukt ved samanstilling av to komparativar
    Example
    • jo fleire, jo betre
  2. brukt som subjunksjon ved samanstilling av to kompartivar
    Example
    • jo meir ein veit, jo meir er det ein innser at ein ikkje veit
Article page

jo … dess …

Senses and Example Sentences

Sjå: dess, jo
  1. brukt ved samanstilling av to komparativar
    Example
    • jo før, dess betre
  2. brukt som subjunksjon ved samanstilling av to komparativar
    Example
    • jo fleire som har jobb utanfor eigen kommune, dess fleire nyttar bil
Article page

dess … dess …

Senses and Example Sentences

Sjå: dess
  1. brukt ved samanstilling av to komparativar
    Example
    • dess galnare, dess betre
  2. brukt som subjunksjon ved samanstilling av to komparativar
    Example
    • dess lenger dei gjekk, dess varmare vart det
Article page

at

subjunction

Etymology

norrønt at, truleg av þat ‘det’

Senses and Example Sentences

  1. innleier ei leddsetning som gjev ei indirekte framstilling, som svarer til ei forteljande hovudsetning
    Example
    • han sa at det regna;
    • ho klagar over at prisane er så høge;
    • presidenten sa at alle måtte gjere sitt for landet;
    • mange meiner at levestandarden er høg nok
  2. innleier ei skildring eller forklaring av ordet eller frasen som står rett før
    Example
    • det at han alltid kjem for seint, er veldig irriterande;
    • det faktum at feila ikkje vart avdekka, er eit problem;
    • politikken er basert på at oljeprisen skulle auke
  3. innleier ei leddsetning der det er formelt subjekt i oversetninga
    Example
    • det er trist at ho ikkje kan kome i helga;
    • det viste seg at dromedaren allereie hadde rømt frå dyreparken
  4. innleier ei samanlikningssetning etter enn (1 eller som (2
    Example
    • det er betre at folk syklar, enn at dei køyrer bil;
    • eg veit ikkje meir om henne enn at ho liker å springe;
    • vi kan ikkje late som at fotball ikkje er styrt av profitt
  5. innleier ei leddsetning som uttrykkjer følgje;
    Example
    • det gjekk så fort at det kila i magen;
    • han vart så glad at han dansa;
    • dei vart så forseinka at dei ikkje rakk flyet
  6. innleier ei leddsetning som uttrykkjer følgje, måte, føremål eller årsak, ofte saman med ein annan subjunksjon eller preposisjon;
    Example
    • eg er glad at vi har felles interesser;
    • konserten gjekk så bra at dei skal spele fleire
  7. brukt i utrop
    Example
    • at du vågar!
    • at du kunne vere så dum!
    • dei er så fine, at!
Article page