Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
25 results

Bokmål dictionary 13 entries

dyster

adjective

Etymology

fra lavtysk

Senses and Example Sentences

Example
  • et dystert landskap;
  • ha dystre minner fra bardommen;
  • så dyster du ser ut!
Article page

dyst

noun masculine

Etymology

gjennom lavtysk dust, djost(e), fra gammelfransk juste, joste, av middelalderlatin juxtare ‘nærme seg, turnere’, opprinnelig ‘nærkamp’; jamfør norrønt dust

Senses and Example Sentences

Example
  • er du klar til ny dyst?
  • laget lader opp til den store dysten mot naborivalen
Article page

svart 2

adjective

Etymology

norrønt svartr

Senses and Example Sentences

  1. med farge som ligner sot eller kull
    Example
    • svarte sko;
    • en svart hest;
    • svarte høstnetter;
    • midt på svarte natta
  2. om person eller folkegruppe: som har medfødt mørk hudfarge;
    jamfør brun (2) og hvit (2)
    Example
    • en svart mann fra sørstatene;
    • den svarte befolkningen i USA
    • brukt som substantiv:
      • de svarte og hvite i Sør-Afrika
  3. mørk, øde
    Example
    • midt i svarte skogen
  4. møkkete, skitten
    Example
    • være svart på fingrene
  5. Example
    • svart av folk
  6. Example
    • sauene gnagde svart omkring seg
  7. som er uten fangst
    Example
    • trekke svarte garn
  8. mislykket, dyster, mørk
    Example
    • en svart dag for norsk fotball;
    • alt var svart og håpløst;
    • virkeligheten er enda svartere;
    • den svarteste fortvilelse;
    • plutselig ble alt svart for meg
    • brukt som adverb:
      • se svart på framtiden
  9. brukt om penger: som er unndratt skatt;
    som foregår uoffisielt og ulovlig;
    motsatt hvit (4)
    Example
    • svarte penger;
    • landet har en stor svart økonomi;
    • en av fire har kjøpt svart arbeid
    • brukt som adverb:
      • arbeide svart;
      • de kjøpte tjenesten svart
  10. brukt i ed
    Example
    • for svarte svingende!

Set phrases

  • arbeide/jobbe svart
    arbeide for svarte penger
    • bli dømt for å arbeide svart;
    • en useriøs aktør som jobber svart
  • på svarte livet
    alt en orker
    • henge i på svarte livet;
    • springe på svarte livet
  • svart hav
    hav uten fisk
  • svart hull
    område i verdensrommet med så sterk gravitasjon at ingenting slipper ut, ikke engang lys
    • svarte hull ser en ikke, men en kan se virkningen på omgivelsene
  • svart humor
    pessimistisk, grotesk humor
  • svart kaffe
    kaffe uten fløte eller melk
  • svart løgn
    sjofel løgn
  • svart magi
    trolldom som er ment å skade eller drepe;
    svartekunst
  • svarte penger
    penger som unndras beskatning
Article page

luguber

adjective

Etymology

gjennom italiensk og fransk; fra latin lugubris ‘sørgelig’

Senses and Example Sentences

  2. Example
    • en luguber fyr;
    • et lugubert sted
Article page

alvorlig

adjective

Pronunciation

alvoˊrlig

Senses and Example Sentences

  1. som uttrykker ens sanne, genuine mening eller hensikt;
    Example
    • et alvorlig forsøk
    • brukt som adverb:
      • alvorlig talt, dette går ikke an;
      • ikke bli tatt alvorlig;
      • snakke alvorlig sammen
  2. som er preget av alvor (2) og aktelse;
    Example
    • legge ansiktet i alvorlige folder;
    • et alvorlig tema;
    • et alvorlig ansikt;
    • en alvorlig mine
    • brukt som adverb:
      • se alvorlig på noen
  3. som kan få store negative konsekvenser;
    Example
    • en alvorlig utvikling;
    • en alvorlig sykdom;
    • et alvorlig problem
    • brukt som adverb:
      • være alvorlig skadd
  4. Example
    • være i alvorlige vansker;
    • ha alvorlige betenkeligheter;
    • en alvorlig anklage;
    • en alvorlig feil
Article page

skummel

adjective

Etymology

av skum (2

Senses and Example Sentences

  1. dyster, uhyggelig
    Example
    • et skummelt strøk
  2. Example
    • ha skumle hensikter;
    • en skummel person
Article page

spådom

noun masculine

Etymology

norrønt spádómr

Senses and Example Sentences

det å forutsi hva som skal hende i framtiden;
det å forutsi noe som skal hende
Example
  • en dyster spådom;
  • mine spådommer gikk i oppfyllelse
Article page

mørk

adjective

Etymology

norrønt myrkr

Senses and Example Sentences

  1. som er uten lys;
    lite eller ikke opplyst;
    motsatt lys (2, 2)
    Example
    • mørke høstkvelder;
    • det blir tidlig mørkt;
    • det var stummende mørkt i kjelleren;
    • jeg må gå før det blir mørkt
  2. om farge: som nærmer seg svart
    Example
    • hun har mørkt hår og grønne øyne;
    • alle var kledd i mørke klær;
    • han hadde mørk dress i bryllupet;
    • det er mørke skyer på himmelen
    • brukt som adverb:
      • han er mørk blond;
      • gardinene har en mørk rød farge
  3. om lyd: som ligger lavt på toneskalaen;
    Example
    • hun har en mørk stemme;
    • instrumentet har en mørk klang
  4. Example
    • mørke utsikter;
    • et mørkt punkt i vår historie;
    • forskeren tegnet et mørkt bilde av framtiden;
    • vi prøver å holde motet oppe, selv i de mørkeste stundene
    • brukt som adverb:
      • det ser mørkt ut for henne;
      • de så mørkt på situasjonen
  5. Example
    • den mørke middelalderen

Set phrases

  • et mørkt kapittel
    en ubehagelig hendelse eller sak
    • et mørkt kapittel i norsk og samisk felles historie;
    • sesongen startet med et mørkt kapittel for klubben
Article page

framtid, fremtid

noun feminine or masculine

Senses and Example Sentences

  1. tid som følger nåtiden, kommende tid
    Example
    • fortid, nåtid og framtid;
    • framtiden ligger åpen foran deg;
    • framtiden vil vise
  2. (utsikter til) framgang og gode kår i tiden som kommer
    Example
    • det er ingen framtid i det;
    • det er ingen framtid for ham der;
    • gå en dyster framtid i møte;
    • gå en lys framtid i møte;
    • skape seg en framtid;
    • se lyst på framtiden
  3. foreldet term i språkvitenskap for futurum

Set phrases

  • for framtiden
    heretter
    • for framtiden må vi klare oss selv
  • ha framtiden for seg
    ha god tid til å bli til noe eller få noe gjort
  • i framtiden
    (en gang) i tiden som kommer
    • en gang i framtiden
Article page

alvorstynget

adjective

Senses and Example Sentences

som er preget av alvor;
Example
  • en alvorstynget statsminister
Article page

Nynorsk dictionary 12 entries

dyster

adjective

Etymology

frå lågtysk

Senses and Example Sentences

Example
  • ein dyster skog;
  • leggje fram dystre prognosar om meir ekstremvêr;
  • kvifor ser du så dyster ut?
Article page

dyste

dysta

verb

Etymology

av dust (1

Senses and Example Sentences

  1. riste (så noko fyk)
  2. refleksivt:

Set phrases

  • dyste seg
    briske seg
Article page

svart 2

adjective

Etymology

norrønt svartr

Senses and Example Sentences

  1. med farge som liknar sot eller kol
    Example
    • svarte sko;
    • ein svart hest;
    • svarte haustnetter;
    • midt på svarte natta
  2. om person eller folkegruppe: som har medfødd mørk hudfarge;
    Example
    • den svarte befolkninga i USA;
    • førebiletet hennar er den svarte kvinna Rosa Parks
    • brukt som substantiv:
      • dei svarte og kvite i Sør-Afrika
  3. mørk, aud
    Example
    • midt i svarte skogen
  4. skiten, urein
    Example
    • vere svart på fingrane;
    • bli svart på kleda
  5. Example
    • svart av folk
  6. Example
    • sauene gnog svart kring seg
  7. som er utan fangst
    Example
    • dra svarte garn
  8. dyster, mislykka, mørk
    Example
    • alt var svart og håplaust;
    • brått vart alt svart for meg;
    • ein svart dag for norsk skeisesport;
    • det er berre svarte armoda;
    • framtidsutsiktene er svartare enn nokon gong;
    • da det såg som svartast ut, reiste laget seg
    • brukt som adverb:
      • sjå svart på framtida
  9. brukt om pengar: som er unndregen skatt;
    som går føre seg uoffisielt og ulovleg;
    motsett kvit (4)
    Example
    • svarte pengar;
    • landet har ein stor svart økonomi;
    • ein av fire har kjøpt svarte tenester
    • brukt som adverb:
      • arbeide svart
  10. brukt i eid
    Example
    • for svarte svingande!

Set phrases

  • arbeide/jobbe svart
    arbeide for svarte pengar
    • dei arbeidde svart heile sommaren;
    • det er ulovleg å jobbe svart
  • på svarte livet
    alt ein orkar
    • henge i på svarte livet
  • svart hav
    hav utan fisk
  • svart hol
    område i verdsrommet med så sterk gravitasjon at ingenting slepp ut, ikkje eingong lys
    • svarte hol ser ein ikkje, men ein kan sjå verknaden på omgjevnadene
  • svart humor
    grotesk, pessimistisk humor
  • svart kaffi
    kaffi utan fløyte eller mjølk
  • svart lygn
    sjofel lygn
  • svart magi
    trolldom som siktar mot å skade eller drepe;
    svartekunst
  • svarte pengar
    skattepliktige pengar som ein lèt vere å betale skatt for
Article page

tung

adjective

Etymology

norrønt þungr

Senses and Example Sentences

  1. som har etter måten høg vekt;
    motsett lett (1)
    Example
    • vere tung som bly;
    • ei tung bør;
    • pakken er for tung å bere;
    • stein er tyngre enn vatn;
    • eg er den tyngste av oss;
    • kor tung er du?
    • tunge metall;
    • eit tungt lyft;
    • bere tungt;
    • vere tungt lasta;
    • båten ligg tungt i sjøen
  2. stor, massiv, tjukk;
    sterk
    Example
    • tunge fjell heng over garden;
    • tungt bevæpna;
    • tungt artilleri
  3. djup, sterk, kraftig
    Example
    • tung rus
    • brukt som adverb:
      • sove tungt;
      • puste tungt
  4. tyngjande, trykkjande
    Example
    • tung luft;
    • tungt vêr;
    • tunge skattar;
    • tungt ansvar;
    • ansvaret kviler tungt på han
  5. dorsk, daud, sliten
    Example
    • vere tung i kroppen;
    • ho var så tung i hovudet
  6. treg til å fungere;
    sein, hard, vanskeleg
    Example
    • rifla er tung på avtrekkjaren;
    • båten er tung å ro;
    • arbeidet går tungt;
    • gå med tunge steg;
    • tungt føre;
    • banen er tung etter regnet;
    • tung musikk;
    • tungt fordøyeleg mat;
    • vere tung i oppfatninga;
    • vere tung å få til å gjere noko
  7. som fører mykje strev med seg;
    slitsam, mødesam, stri
    Example
    • tungt arbeid;
    • tunge tak;
    • ein tung bakke;
    • det er tungt å vedgå feil;
    • tung lagnad;
    • ei tung sorg;
    • fem tunge krigsår
    • brukt som adverb:
      • slite tungt
  8. som er prega av alvor (3);
    dyster, sorgsam, sturen, trist
    Example
    • han er tung å vere saman med;
    • tung til sinns;
    • tung i hugen;
    • eit tungt lynne;
    • gå med tunge tankar;
    • ha tunge stunder;
    • ikkje ta det så tungt!
    • sjå tungt på nokon;
    • ei tung tidend

Set phrases

  • falle tungt for brystet
    vere vanskeleg å akseptere
    • ei slik løysing vil falle mange tungt for brystet
  • ha tungt for
    vere sein til å lære eller arbeide
    • guten har tungt for det;
    • ha tungt for å lære
  • med tungt hjarte
    motviljug
    • gjere noko med tungt hjarte
  • sitje tungt i det
    ha det stridt (økonomisk)
  • tung for brystet
    tungpusta
    • han kjende seg så tung for brystet
  • tung i sessen
    utan tiltakslyst;
    sein i vendinga;
    treg
  • tung olje
    olje som er etter måten tung og tungtflytande og har høgt kokepunkt;
    tungolje
  • tung sjø
    store, kraftige bølgjer
    • båten stampa i tung sjø
  • tung staving
    staving med sterkt trykk
  • tung å be
    treg å få til å gjere noko
    • han er så tung å be
  • tunge skyer
    skyer som inneheld mykje fukt
  • tungt narkotikum
    kraftig, narkotisk stoff
  • tungt språk
    omstendeleg, innfløkt og lite munnleg språk
  • tungt stoff
    • innhald, stoff som er vanskeleg å forstå
    • sterkt narkotikum
Article page

skummel

adjective

Etymology

frå dansk; av skum (2

Senses and Example Sentences

  1. dyster, uhyggjeleg
    Example
    • eit skummelt strøk
  2. Example
    • ein skummel person
Article page

skugge 1

noun masculine

Etymology

norrønt skuggi

Senses and Example Sentences

  1. mørkt område på den sida av noko som vender bort frå lyskjelda
    Example
    • setje seg i skuggen;
    • stå i skuggen av huset;
    • det er 20 °C i skuggen;
    • trea kasta lange skuggar i kveldssola
  2. mørkare farga eller skravert felt på eit målarstykke eller ei teikning
    Example
    • leggje skugge på ei teikning;
    • fordele lys og skugge
  3. mørk flekk
    Example
    • ha blå skuggar under auga
  4. skjerm på hovudplagg;
    Example
    • ei lue med skugge
  5. i overført tyding: merke av noko;
    snev
    Example
    • utan skugge av tvil;
    • ein skugge av eit smil
  6. i overført tyding: dyster mine
    Example
    • det la seg ein skugge over andletet hans

Set phrases

  • ein skugge av seg sjølv
    ingenting mot det ein har vore
  • kaste skugge over
    formørkje (3)
    • kostnadene kastar skugge over visjonane
  • kome i skuggen av
    bli mindre lagd merke til enn (ein annan)
    • eldresaka kom i skuggen av klimapolitikken
  • setje i skuggen
    overstråle, overgå
    • han vart sett i skuggen av meir garva folk
  • springe frå sin eigen skugge
    prøve det umoglege
Article page

spådom

noun masculine

Etymology

norrønt spádómr

Senses and Example Sentences

det å seie føreåt kva som skal hende i framtida;
utsegn om noko som skal hende
Example
  • spådomen slo ikkje til;
  • ein dyster spådom
Article page

mørk

adjective

Etymology

norrønt myrkr

Senses and Example Sentences

  1. som er utan lys;
    lite eller ikkje opplyst;
    motsett lys (2, 2)
    Example
    • mørke haustkveldar;
    • det blir tidleg mørkt;
    • det var stummande mørkt i kjellaren;
    • eg må gå før det blir mørkt
  2. om farge: som nærmar seg svart
    Example
    • ho hadde mørkt hår og brune auge;
    • eg liker best mørke fargar;
    • dei fleste hadde mørke dressar i gravferda;
    • det kjem mørke skyene inn frå vest
    • brukt som adverb:
      • han er mørk blond;
      • vi har kjøpt ein mørk grøn sofa
  3. om lyd: som ligg lågt på toneskalaen;
    Example
    • mørke og lyse tonar;
    • han har ei mørk røyst
  4. Example
    • mørke utsikter;
    • eit mørkt punkt i historia;
    • forskaren teikna eit mørkt bilete av framtida;
    • vi prøver å halde motet oppe, sjølv i dei mørkaste stundene
    1. brukt som adverb:
      • det såg mørkt ut for henne;
      • dei såg mørkt på framtida i bransjen
  5. Example
    • den mørke mellomalderen

Set phrases

  • eit mørkt kapittel
    ei vond hending eller sak
    • eit mørkt kapittel i kolonihistoria;
    • sesongen vart eit mørkt kapittel for laget
Article page

framtidsvisjon

noun masculine

Senses and Example Sentences

  1. plan for eller førestilling om framtida
    Example
    • kostnadssida bør fram når framtidsvisjonane blir presenterte
  2. kunstnarleg framstilling av eit tenkt samfunn
    Example
    • ein dyster framtidsvisjon der klimatiske endringar har gjort det vanskeleg å bu på jorda
Article page

formørkje, formørke

formørkja, formørka

verb

Etymology

av for- (2

Senses and Example Sentences

  1. gjere mørkare;
    Example
    • skyene formørkte himmelen
  2. stengje utsikta til ei lyskjelde;
    skugge for
    Example
    • månen formørkjer sola
  3. i overført tyding: gjere dyster og trist
    Example
    • formørkje tilværet;
    • tida vart formørkt av krig;
    • du må ikkje la dette formørkje livet ditt
Article page