Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
212 results

Bokmål dictionary 106 entries

dom 1

noun masculine

Etymology

norrønt dómr, jamfør tysk tun og engelsk do ‘gjøre’; jamfør -dom

Senses and Example Sentences

  1. endelig avgjørelse av en rettssak
    Example
    • avsi en dom;
    • fengsles uten lov og dom;
    • dommen lyder på to års fengsel;
    • anke en dom;
    • en mild dom
  2. kritisk bedømmelse, vurdering
    Example
    • være hard i sin dom;
    • felle en dom over noen

Set phrases

  • betinget dom
    eldre betegnelse på dom som fullbyrdes bare hvis tiltalte begår en ny forbrytelse;
    dom med fullbyrdingsutsettelse
  • i dyre dommer
    svært dyrt
  • komme opp til doms
    om sak i retten: være klar til domfelling
  • sette seg til doms over
    dømme, fordømme, kritisere
  • ubetinget dom
    i jus: dom som må sones
  • uten lov og dom
    uten rettergang
    • bli fenglet uten lov og dom
Article page

dom 2

noun masculine

Etymology

gjennom tysk, fra fransk; opprinnelig av latin domus (Dei) ‘(Guds) hus’

Senses and Example Sentences

Example
  • restaurere fasaden på domen
Article page

gjenopptakelse, gjenopptagelse

noun masculine

gjenopptaking

noun feminine or masculine

gjenopptaing

noun masculine or feminine

Senses and Example Sentences

  1. det å gjenoppta
    Example
    • de fryktet en gjenopptakelse av krigen
  2. i jus: det å behandle en rettskraftig dom på nytt
    Example
    • vi arbeider mot en gjenopptakelse av saken
Article page

frifinnelsesdom, frifinningsdom

noun masculine

Senses and Example Sentences

dom som frifinner en tiltalt
Article page

fullbyrdingsutsettelse

noun masculine

Senses and Example Sentences

straffedom (1) der deler av straffen utsettes eller faller bort på bestemte vilkår, vanligvis at den tiltalte ikke utfører nye lovbrudd;
jamfør betinget dom
Article page

vilkårsdom

noun masculine

Senses and Example Sentences

straff som bare må sones om den tiltalte gjør nye forbrytelser;
Article page

urettferdig

adjective

Senses and Example Sentences

  1. ikke i samsvar med rimelig dom, fordeling eller lignende;
    ikke rett og rimelig
    Example
    • en urettferdig dommer;
    • urettferdig fordeling av samfunnsgodene
  2. Example
    • en urettferdig beskyldning
  3. i religiøst språk: syndig, syndefull
    • brukt som substantiv:
      • Gud lar det regne over rettferdige og urettferdige
Article page

suffiks

noun neuter

Etymology

fra latin, av suffigere ‘feste noe nedenfor eller bak’

Senses and Example Sentences

i språkvitenskap: språkelement som kan legges eller er lagt til etter en stamme (1, 5);
Example
  • ‘-dom’, ‘-else’, ‘-het’, ‘-lig’ er vanlige suffikser i norsk
Article page

straffedom

noun masculine

Senses and Example Sentences

  1. dom (1, 1) som fører til straff
  2. tukting eller straff for synd eller misgjerning
    Example
    • en Herrens straffedom
Article page

domfelling

noun masculine or feminine

domfellelse

noun masculine

Senses and Example Sentences

det å felle dom (1, 1)
Article page

Nynorsk dictionary 106 entries

dom 1

noun masculine

Etymology

norrønt dómr, jamfør tysk tun og engelsk do ‘gjere’; jamfør -dom

Senses and Example Sentences

  1. sluttavgjerd i ei rettssak
    Example
    • felle ein dom;
    • domen lyder på to års fengsel;
    • dom utan vilkår;
    • ein mild dom;
    • anke ein dom;
    • utan lov og dom
  2. Example
    • min dom om kunstverket

Set phrases

  • dom på vilkår
  • dom utan vilkår
    dom som må sonast
  • i dyre domar
    svært dyrt
  • kome opp til doms
    om sak for retten: vere klar til domfelling
  • setje seg til doms over
    fordøme, døme, kritisere
  • utan lov og dom
    utan rettargang
    • bli fengsla utan lov og dom
Article page

dom 2

noun masculine

Etymology

gjennom tysk, frå fransk; opphavleg av latin domus (Dei) ‘(Guds) hus’

Senses and Example Sentences

Example
  • restaurere fasaden på domen
Article page

lov 1

noun masculine or feminine

Etymology

frå dansk, av norrønt lǫg, fleirtal av lag, opphavleg ‘det som er fastsett’; jamfør leggje (6)

Senses and Example Sentences

  1. rettsregel som er vedteken av styresmaktene i samsvar med grunnlov og sedvanerett
    Example
    • bryte lova;
    • vedta ei lov;
    • i lovs form;
    • lov om målbruk i offentleg teneste;
    • heling er forbode etter lova
  2. brukt som etterledd i samansetningar: ord for ein type rettsregel
  3. samling av rettsreglar som gjeld i eit land eller på eit saksområde
    Example
    • gjeldande norsk lov;
    • alle er like for lova;
    • lov og rett;
    • lov og orden
  4. i bibelmål: (samling av) påbod frå Gud til menneska
    Example
    • lova og profetane
  5. vedtekt(er) for eit lag eller ein samskipnad
  6. setning eller formel som uttrykkjer eit forhold som på visse vilkår er konstant
    Example
    • økonomiske lover;
    • Parkinsons lov
  7. Example
    • uskrivne lover for takt og tone
  8. brukt som adjektiv: lovleg, tillaten
    Example
    • det er lov;
    • det er ikkje lov å gjere det og det

Set phrases

  • lov og dom
    rettargang
    • bli fengsla utan lov og dom
  • lovas lange arm
    politiet, rettsvesenet
    • dei vart innhenta av lovas lange arm
Article page

mild

adjective

Etymology

norrønt mildr

Senses and Example Sentences

  1. som ikkje er skarp eller sterk i smak, lukt eller oppleving;
    behageleg;
    Example
    • suppa er mild og rund i smaken;
    • ei såpe med mild lukt;
    • eit mildt vaskemiddel;
    • eit mildt lys
  2. med moderat kraft eller intensitet;
    Example
    • symptoma var milde;
    • tablettane gjev berre milde biverknader
    • brukt som adverb
      • dette var overraskande, for å seie det mildt;
      • du ser mildt sagt trøytt ut
  3. godlynt, venleg, varsam
    Example
    • vere mild i blikket;
    • han snakka med mild stemme
  4. skånsam, overberande, ikkje streng
    Example
    • ein mild dom;
    • ho styrte med mild, men bestemt hand
  5. om vêr, klima: som ikkje er kaldt, men heller ikkje særleg varmt
    Example
    • mildt vêr;
    • ein mild vind
  6. brukt i utrop
    Example
    • du milde himmel!
    • milde moses!
    • milde måne!
  7. gjevmild, rundhanda, raus (2, 1)
    Example
    • donasjon frå ei mild stifting

Set phrases

  • milde gåver
    rause gåver (til velgjerdsføremål)
    • vere avhengig av milde gåver frå private
Article page

usona

adjective

Etymology

jamfør sone (2

Senses and Example Sentences

som ein ikkje har sona (enno)
Example
  • ha ein usona dom frå i fjor
Article page

vilkårsbunden dom

Senses and Example Sentences

dom som berre blir fullbyrda om den dømde gjer nye brotsverk;
Article page

vilkårsbunden

adjective

Senses and Example Sentences

som er eller skjer på visse vilkår

Set phrases

  • vilkårsbunde fengsel
    fengselstraff som berre blir sona om den dømde gjer nye brotsverk
  • vilkårsbunden dom
    dom som berre blir fullbyrda om den dømde gjer nye brotsverk;
    vilkårsdom;
    jamfør fullbyrdingsutsetjing
Article page

forliksråd

noun neuter

Etymology

jamfør råd (3

Senses and Example Sentences

råd (3, 3) som meklar, og i enkelte tilfelle fell dom, i sivile saker
Example
  • medlemene av forliksrådet;
  • saka vil bli behandla i forliksrådet
Article page

utlegd

noun feminine

Etymology

norrønt útlegð; jamfør utlæg

Senses and Example Sentences

  1. om norrøne forhold: fredløyse
    Example
    • leve i utlegd
  2. forvising (som dom);
    Example
    • måtte gå i utlegd
  3. (lengre, påtvinga) utanlandsopphald
    Example
    • kome heim etter ti års utlegd
Article page

suffiks

noun neuter

Etymology

frå latin, av suffigere ‘feste noko nedanfor eller bak’

Senses and Example Sentences

i språkvitskap: språkelement som kan leggast eller er lagt til etter ei stamme (1, 5);
Example
  • vanlege avleiingssuffiks i norsk er ‘-dom’, ‘-leik’, ‘-leg’ og ‘-skap’
Article page