Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
57 results

Bokmål dictionary 29 entries

avsnitt

noun neuter

Etymology

fra tysk; jamfør snitt (2

Senses and Example Sentences

  1. hver av de delene som noe er inndelt i;
    Example
    • lese første avsnittet i en bok;
    • du bør ha flere avsnitt i stilen din
  2. administrativ avdeling i for eksempel politiet
Article page

blank

adjective

Etymology

fra lavtysk ‘skinnende hvit’; beslektet med blakk

Senses and Example Sentences

  1. om himmel, luft o.l.: klar, lys
    Example
    • en høy og blank himmel;
    • midt på blanke formiddagen
  2. glatt, skinnende
    Example
    • blank buksebak;
    • blankt sølvtøy;
    • bli blank i øynene av glede
  3. om væske: ublandet, klar
    Example
    • en flaske med blankt innhold
  4. som ikke er til å misforstå;
    Example
    • blank løgn;
    • få blankt avslag;
    • si et blankt nei
    • brukt som adverb
      • nekte blankt
    • sammen med tall: uten desimal
      • løpe 100-meteren på 10 blank
  5. om papir: som det ikke er skrevet noe på
    Example
    • to stemmesedler var blanke;
    • legge inn en blank linje før nytt avsnitt
  6. uten kunnskaper
    Example
    • hun er helt blank i geografi

Set phrases

  • blanke ark
    • ark uten påskrift, tegninger eller lignende
      • en notatblokk med blanke ark
    • i overført betydning: nye muligheter
      • begynne, starte med blanke ark
  • blanke våpen
    • stikk- og hoggvåpen brukt i nærkamp
    • åpne og ærlige midler
      • kjempe med blanke våpen i retten
  • gi blanke i
    ikke bry seg
  • levere blankt
    levere en skriftlig oppgave ubesvart
  • stemme blankt
    levere stemmeseddel uten avmerking for angitte valgmuligheter
  • trekke blankt
    • dra sabelen, sverdet e.l. ut av sliren
    • vise fiendtlig innstilling;
      angripe verbalt
Article page

utgang

noun masculine

Senses and Example Sentences

  1. det å gå ut eller forlate
    Example
    • hopperen var skjev i utgangen fra hoppet;
    • farten på prosjektilet like etter utgangen
  2. sted der en går ut;
    dør, port
    Example
    • flykte mot utgangen;
    • sperre utgangen;
    • bussen har utgang bak
  3. siste del eller rest av noe;
    slutt, ende
    Example
    • ved utgangen av året
  4. resultat av hendelsesforløp, prosess eller lignende;
    utfall, følge
    Example
    • avvente sakens utgang;
    • en sykdom med dødelig utgang
  5. punkt der et signal sendes ut fra et elektronisk apparat
    Example
    • utgang for hodetelefon
  6. i bridge: avsluttet serie med spill
  7. i typografi: kort sluttlinje i et avsnitt
Article page

kapittel

noun neuter

Etymology

norrønt kapituli, kapitulum, fra latin capitulum, diminutiv av caput ‘hode’; jamfør kapitel

Senses and Example Sentences

  1. del eller avsnitt i bok, rapport eller lignende, ofte med overskrift
    Example
    • lese første kapittel;
    • boka er delt inn i 13 kapitler
  2. i overført betydning: del av en utvikling, forhold, livsløp eller lignende
    Example
    • begynne et nytt kapittel i livet
  3. forsamling av munker eller prester i et kloster eller en kirke;
    styre for en kirkelig orden

Set phrases

  • et avsluttet/tilbakelagt kapittel
    noe en har gjort seg ferdig med
    • hun regnet saken som et avsluttet kapittel;
    • svake kamper er et tilbakelagt kapittel
  • et kapittel for seg
    noe helt spesielt
    • kraften i stemmen er et kapittel for seg
  • et mørkt kapittel
    en ubehagelig hendelse eller sak
    • et mørkt kapittel i norsk og samisk felles historie;
    • sesongen startet med et mørkt kapittel for klubben
  • et sorgens kapittel
    en tragisk historie fra begynnelse til slutt
    • utviklingen i år har vært et sorgens kapittel
Article page

tekstavsnitt

noun neuter

Senses and Example Sentences

del av tekst (1), skilt ut med mellomrom eller med innrykk før første setning;
Example
  • dette tekstavsnittet var virkelig godt skrevet
Article page

seksjon

noun masculine

Etymology

fra latin, av secare ‘skjære’

Senses and Example Sentences

  1. del av en større enhet;
    avdeling, avsnitt (1)
    Example
    • organisasjonen er delt inn i flere seksjoner;
    • seksjon for budsjett;
    • denne seksjonen har mest lokalt stoff;
    • huset er delt inn i fire seksjoner
  2. stor reol satt sammen av hyller, skap og skuffer
    Example
    • en seksjon i furu
Article page

nytid

noun feminine or masculine

Senses and Example Sentences

  1. i geologi: nyeste avsnitt i jordas utviklingshistorie som strekker seg fra 66 millioner år tilbake i tid til nå;
  2. i bestemt form: perioden etter middelalderen, fra omkring 1500 til vår tid;
    nyere eller moderne tid
    Example
    • nytiden har gjort sitt inntog på bygdene
Article page

dele inn

Senses and Example Sentences

samle i ulike grupper eller inndelinger;
Se: dele
Example
  • dele inn elevene i fire grupper;
  • teksten er delt inn avsnitt
Article page

hit 3

adverb

Etymology

norrønt hit, hingat; fra svensk

Senses and Example Sentences

  1. til dette stedet
    Example
    • kom hit!
    • hit med pengene!
    • når kom du hit til bygda?
  2. til et visst avsnitt eller sted i en bok
  3. til denne gruppa
    Example
    • haren er en gnager, og hit hører også ekorn og mus

Set phrases

  • hit og dit
    fram og tilbake, i alle retninger, uten mål
Article page

scene, sene 2

noun masculine

Pronunciation

seˋne

Etymology

gjennom latin; av gresk skene ‘bu, telt’

Senses and Example Sentences

  1. avgrenset område, ofte opphøyet fra gulvet, der en forestilling blir vist;
    jamfør podium
    Example
    • scenen i lokalet var dårlig;
    • scenen forestiller en dagligstue
  2. avsnitt i en film eller en akt i et teaterstykke
    Example
    • akten har tre scener
  3. situasjon, opptrinn
    Example
    • det ender med stygge scener og slagsmål
  4. pinlig opptrinn, oppgjør, trette
    Example
    • lage scener

Set phrases

  • for åpen scene
    • med sceneteppet trukket fra
      • applaus for åpen scene
    • som alle kan observere
      • krangle for åpen scene
  • gå til scenen
    bli skuespiller
  • sette i scene
    • planlegge og lede oppføringen av et teaterstykke
    • sette i gang
      • kuppforsøket er satt i scene fra utlandet
Article page

Nynorsk dictionary 28 entries

avsnitt

noun neuter

Etymology

frå tysk; jamfør snitt (3

Senses and Example Sentences

  1. kvar av dei delane som noko er delt inn i;
    Example
    • lese første avsnittet i ei bok;
    • du bør ha fleire avsnitt i teksten din
  2. administrativ avdeling i til dømes politiet
Article page

utgang

noun masculine

Senses and Example Sentences

  1. det å gå ut eller forlate
    Example
    • hopparen hadde fin utgang frå hoppet;
    • farten på prosjektilet like etter utgangen
  2. stad der ein går ut;
    dør, port
    Example
    • storme mot utgangen;
    • sperre utgangen;
    • bussen har utgang bak
  3. siste del eller rest av noko;
    slutt, ende
    Example
    • innan utgangen av året
  4. resultat av hendingsforløp, prosess eller liknande;
    utfall, følgje
    Example
    • saka fekk ein lykkeleg utgang;
    • utgangen vart at …
  5. punkt der eit signal blir sendt ut frå eit elektronisk apparat
    Example
    • utgang for platespelar
  6. i bridge: avslutta serie med spel
  7. i typografi: kort sluttlinje i eit avsnitt
Article page

tekstavsnitt

noun neuter

Senses and Example Sentences

del av ein tekst (1), skild ut med mellomrom før neste del av teksten eller med innrykk før første setning;
Example
  • du bør skrive om dette tekstavsnittet
Article page

seksjon

noun masculine

Etymology

frå latin, av secare ‘skjere’

Senses and Example Sentences

  1. del av ei større eining;
    avdeling, avsnitt (1)
    Example
    • ein organisasjon med fleire seksjonar;
    • seksjon for internasjonalisering;
    • denne seksjonen inneheld krimbøker;
    • huset er delt inn i fire seksjonar
  2. stor reol sett saman av hyller, skap og skuffer
    Example
    • ein seksjon i furu
Article page

ledd

noun neuter

led 2

noun masculine

Etymology

norrønt liðr

Senses and Example Sentences

  1. samband mellom to eller fleire knoklar i kroppen på menneske og andre ryggradsdyr
    Example
    • det ytste leddet på langfingeren
  2. rørleg kroppsdel som grensar opp til eit ledd (1)
    Example
    • klemme ytste leddet på litlefingeren
  3. i zoologi: samband mellom segment i kroppen hos visse lågareståande dyr
  4. i zoologi: segment som grensar opp til eit ledd (3)
  5. i botanikk: kne (4)
  6. i botanikk: stykke av stengel mellom kne (4)
  7. rørleg del av ein maskin eller liknande
  8. einskild del i ein heilskap;
    Example
    • ledd i ei kjede;
    • praksisperioden er eit viktig ledd i utdanninga
  9. i jus: avsnitt i ein lovtekst
    Example
    • paragraf 17, 2. leddet
  10. Example
    • gå i arv gjennom fleire ledd;
    • tremenningar er skylde i tredje leddet

Set phrases

  • ut av ledd
    om kroppsdel: i galen stode
Article page

scene, sene 2

noun masculine or feminine

Pronunciation

seˋne

Etymology

gjennom latin; frå gresk skene ‘bu, telt’

Senses and Example Sentences

  1. avgrensa område, ofte oppbygd frå golvet, der ei framsyning blir vist;
    jamfør podium
    Example
    • alle skodespelarane kom fram på scena;
    • scena viser ei daglegstove;
    • lokalet hadde ei dårleg scene
  2. avsnitt i ein film eller ei akt i eit teaterstykke
    Example
    • tredje scena i andre akta
  3. hending, situasjon
    Example
    • rørande scener utspelte seg etter kampslutt
  4. oppgjer, oppstyr
    Example
    • lage scener

Set phrases

  • for open scene
    • med sceneteppet frådrege
      • applaus for open scene
    • som alle kan observere
      • ei oppgjerd for open scene
  • gå til scena
    bli skodespelar
  • setje i scene
    • planleggje og leie arbeidet med ei teaterframsyning
    • setje i gang
      • ein praksis sett i scene av regjeringa
Article page

punktum

noun neuter

Etymology

frå latin, av pungere ‘stikke’

Senses and Example Sentences

  1. skiljeteikn (.) som markerer slutten på ei setning
  2. teikn for forkorting, til dømes i ‘ca.’ for ‘cirka’
  3. skiljeteikn ved tidsuttrykk
    Example
    • han fekk tida 1.57.05;
    • kl. 11.05
  4. teikn som markerer rekkjetal
    Example
    • 3. opplag;
    • Harald 5.
  5. i jus: avsnitt mellom to punktumteikn i ein tekst
    Example
    • § 2 andre ledd tredje punktum

Set phrases

  • setje punktum for
    slutte av
    • dei set punktum for debatten
Article page

punkt

noun neuter

Etymology

norrønt punktr; same opphav som punktum

Senses and Example Sentences

  1. lite, rundt merke;
    Example
    • eit punkt etter ein note;
    • stjernene stod som lysande punkt på himmelen
  2. stad utan utstrekning
    Example
    • to linjer kryssar kvarandre i eit punkt
  3. avgrensa område;
    Example
    • det vestlegaste punktet i Noreg
  4. steg i rørsle, prosess, utvikling eller liknande;
    Example
    • kome til eit visst punkt
  5. side av sak;
    Example
    • eg har eit framlegg i tre punkt;
    • på det punktet tek du feil;
    • vi får drøfte saka punkt for punkt
  6. typografisk måleining
    Example
    • åtte punkts skrift;
    • eit punkt er 0,37549 mm eller 1/12 cicero

Set phrases

  • det springande punktet
    kjernen i ei sak;
    det avgjerande
  • kritisk punkt
    • stad i unnarennet i hoppbakke der overgangen byrjar
      • det kritiske punktet i bakken er på 90 meter
    • svært viktig eller avgjernde del av noko
      • prisen er eit kritisk punkt i forhandlingane
  • til punkt og prikke
    heilt nøyaktig;
    til minste detalj
    • dei har følgt lova til punkt og prikke
  • ømt/sårt punkt
    noko som er særleg sårbart hos ein person;
    noko som lett vekkjer irritasjon eller liknande
    • utsegna treffer eit ømt punkt hos mange;
    • tapet vart eit sårt punkt for meg
Article page

paragraf

noun masculine

Etymology

frå gresk , av para- og -graf, opphavleg ‘tilleggsteikn’ som markerer nytt avsnitt

Senses and Example Sentences

avsnitt eller inndeling i lov(samling), traktat eller anna dokument, markert med paragrafteikn
Example
  • paragraf 100 i Grunnlova omhandlar ytringsfridomen

Set phrases

  • ri paragrafar
    følgje lova svært strengt;
    vere pirkete og formell;
    jamfør paragrafryttar
  • sovande paragraf
    paragraf i lova som ikkje blir nytta i praksis
Article page

klippe 2

klippa

verb

Etymology

norrønt klippa

Senses and Example Sentences

  1. skjere med saks, tong eller maskin
    Example
    • klippe neglene;
    • klippe plenen;
    • klippe til stoffet
  2. setje merke med saks eller tong
    Example
    • klippe billettar
  3. bevege raskt;
    Example
    • klippe med auga
  4. i IT: merkje og ta ut tekst, bilete eller fil som skal bli flytta til ein annan plass
    Example
    • klippe ut eit avsnitt;
    • klippe og lime i teksten
  5. om digitale bilete, filmar eller lydopptak: redigere, forme;
    Example
    • klippe til lydopptaka;
    • klippe saman ein kortfilm

Set phrases

  • klippe av
    fjerne ein del frå noko;
    korte av
    • klippe av seg alt håret;
    • buksa var klipt av nedst
  • klippe bort
    fjerne ein opphavleg del frå noko
    • klippe bort daude greiner;
    • andletet er klipt bort frå biletet
  • klippe over
    dele i to
    • klippe over navlestrengen;
    • klippe over eit silkeband
  • klippe ut
    ta ut tekst eller bilete for å samle på det eller bruke det
    • klippe ut eit avisbilete;
    • klippe ut ein blomster frå teikneboka
Article page